Σε σχέση με τα πρόσφατα γεγονότα στη Ρωσία

Συντακτική Επιτροπή του После – Posle – Πόσλε

Η τέλεια καταιγίδα του Κρεμλίνου

Κύριο άρθρο της 19/5/2026

[Δημοσιεύουμε την ανακοίνωση της Συντακτικής Επιτροπής του ρώσικου αριστερού περιοδικού Πόσλε, ενημερώνοντας ότι πριν λίγες μέρες και αυτό το περιοδικό κηρύχθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ρωσικής Ομοσπονδίας “ξένος πράκτορας”, εξαιτίας της σταθερά αντιπολεμικής τους στάσης -το οποίο δυσκολεύει την ύπαρξή του ακόμα και στο εξωτερικό! Η ρωσική αντιπολίτευση χρειάζεται την ενίσχυσή μας, με όλους τους τρόπους, αναδημοσιεύσεις, γνωστοποιήσεις, κλπ. ΤΠΤ – “4”]

Στις αρχές Μαΐου, το καθεστώς του Πούτιν φαινόταν να αντιμετωπίζει μια «τέλεια καταιγίδα»: αδιέξοδο στο πεδίο της μάχης, οικονομική στασιμότητα και μια εμφανώς ανεπαρκείς κρατικούς χειρισμούς σε διάφορες κρίσεις, από τις πλημμύρες στο Νταγκεστάν έως την επιδημία αφθώδους πυρετού στη Σιβηρία. Ταυτόχρονα, το Κρεμλίνο ενέτεινε τις διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου και επέκτεινε τις προσπάθειες των υπηρεσιών ασφαλείας στην ενίσχυση του ελέγχου τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ακόμη πιο εντυπωσιακές ήταν οι ασυνήθιστες επικρίσεις, από δημόσια πρόσωπα που συνήθως είναι φιλικά προς το Κρεμλίνο, όπως η βιντεο-μπλόγκερ Βικτόρια Μπόνια και ο ράπερ Γκουφ -ενδεχομένως σημάδι αυξανόμενης δυσαρέσκειας σε τμήματα της ελίτ αλλά και της ρωσικής κοινωνίας που προηγουμένως παρέμεναν πολιτικά αποστατευμένα. Την ίδια ώρα, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν πλημμυρίσει με αναφορές για κατάρρευση των ποσοστών δημοτικότητας του Πούτιν και ακόμη και με εικασίες για πιθανές συνωμοσίες εναντίον του. Ο ίδιος ο Πούτιν απάντησε με επανειλημμένες διαβεβαιώσεις ότι οι περιορισμοί στο διαδίκτυο είναι «προσωρινοί» και ότι ο πόλεμος «πλησιάζει στο τέλος του».

Μήπως κάτι από όλα αυτά υποδηλώνει μια πραγματική κρίση για το ρωσικό καθεστώς;

Πράγματι, το πρώτο εξάμηνο του 2026 έφερε αυξανόμενο πληθωρισμό και αισθητή πτώση του βιοτικού επιπέδου. Τώρα πλέον, οι επιπτώσεις αυτού που ορισμένοι οικονομολόγοι έχουν ονομάσει «πολεμικό κεϋνσιανισμό» -ανάπτυξη που τροφοδοτείται από μαζικές κρατικές δαπάνες- φαίνεται να έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών του πολέμου, το ποσοστό των Ρώσων με εισόδημα μεγαλύτερο από 1.000 δολάρια το μήνα διπλασιάστηκε, από το 5% στο 10%. Ωστόσο, το Υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης προβλέπει πλέον αύξηση των μισθών μόλις 2% για το 2026, κάτω από τον επίσημο στόχο πληθωρισμού της κυβέρνησης, που είναι 5%. Ως αποτέλεσμα, τα εισοδήματα των νοικοκυριών μειώνονται ουσιαστικά σε πραγματικούς όρους.

Ταυτόχρονα, το έλλειμμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού συνέχισε να διευρύνεται, φτάνοντας το 2,5% -ήδη πολύ πάνω από το προγραμματισμένο ανώτατο όριο της κυβέρνησης για φέτος, που είναι 1,6%. Με το Κρεμλίνο να συνεχίζει να δαπανά δισεκατομμύρια ρούβλια για τον πόλεμο, δεν έχει πλέον πολλές επιλογές για να καλύψει το χάσμα εκτός από αύξηση των φόρων και μείωση των κοινωνικών δαπανών.

Η επιδεινούμενη οικονομική κρίση διαβρώνει τον μύθο της «σταθερότητας του Πούτιν», χωρίς ωστόσο να οδηγεί απαραίτητα σε μαζικές διαμαρτυρίες. Όπως και στη δεκαετία του 1990, κατά τη διάρκεια των λεγόμενων μεταρρυθμίσεων της αγοράς, όταν οι περισσότεροι Ρώσοι αγωνίζονταν για να επιβιώσουν, η πτώση του βιοτικού επιπέδου είναι πιθανό να τροφοδοτήσει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική απάθεια και αποστράτευση.

Σε αντίθεση όμως με την εποχή του Γέλτσιν, η αιτία των σημερινών δυσκολιών είναι σαφής σε όλους: ο συνεχιζόμενος πόλεμος της επίθεσης κατά της Ουκρανίας. Οι επιθέσεις από ουκρανικά drones, οι οποίες έχουν γίνει ιδιαίτερα έντονες τους τελευταίους μήνες, καθιστούν αδύνατο να αγνοηθεί η πραγματικότητα αυτού του πολέμου -ή και το γεγονός ότι η Ρωσία σαφώς δεν κερδίζει αυτόν τον πόλεμο. Το χάσμα μεταξύ της αντίληψης του Κρεμλίνου για τα γεγονότα και της αντίληψης των απλών Ρώσων διευρύνεται ραγδαία.

Πρόσφατα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Πεσκόφ δήλωσε ότι η απόσυρση του ουκρανικού στρατού από την περιοχή του Ντονέτσκ δεν αποτελεί θέμα πιθανών διαπραγματεύσεων με το Κίεβο, αλλά προϋπόθεση για αυτές.

Με άλλα λόγια, μόλις η Ουκρανία παραχωρήσει οικειοθελώς τμήμα του εδάφους της, τότε θα διατυπωθούν ενδεχομένως και άλλες απαιτήσεις. Είναι σαφές ότι το Κρεμλίνο δεν ενδιαφέρεται για κατάπαυση του πυρός και σχεδιάζει μια μεγάλη επίθεση στο Ντονμπάς αυτό το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Ο στόχος αυτής της επίθεσης δεν είναι μόνο στρατιωτικός αλλά και πολιτικός -χρειάζεται για να πεισθεί ο Τραμπ πως η Ρωσία συνεχίζει να κυριαρχεί στο πεδίο της μάχης και να αυξήσουν, έτσι, οι ΗΠΑ την πίεσή τους προς το Κίεβο, αναγκάζοντάς το να αποδεχτεί τους όρους του Κρεμλίνου.

Τα σχέδια του Πούτιν αναδεικνύουν σαφώς μια σύγκρουση μεταξύ των προσωπικών του φιλοδοξιών και των συμφερόντων του ρωσικού λαού. Οι απώλειες του ρωσικού στρατού στην πρώτη γραμμή έχουν φτάσει φέτος στο υψηλότερο επίπεδό τους -για παράδειγμα, μόνο το δεύτερο μισό του Απριλίου, περίπου 4.500 στρατιώτες σκοτώθηκαν (συνολικά, τουλάχιστον 350.000 Ρώσοι έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των πέντε ετών του πολέμου). Ο αριθμός των θυμάτων μεταξύ των αμάχων επίσης αυξάνεται λόγω των ουκρανικών πυραυλικών επιθέσεων σε στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές (αν και αυτό είναι τελείως χωρίς καμία σχέση με τις απώλειες από τις ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις).

Η αυξημένη καταστολή και οι προσπάθειες της κυβέρνησης να περιορίσουν τη ροή πληροφοριών αποτελούν απάντηση στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια. Ενώ στο παρελθόν το καθεστώς απολάμβανε σε μεγάλο βαθμό μια “νομιμοποίηση” στο εσωτερικό του πληθυσμού ως θεματοφύλακας της σταθερότητας της καθημερινής ζωής, τώρα βασίζεται όλο και περισσότερο στον φόβο απέναντι στην αστυνομία και στις μυστικές υπηρεσίες. Με αυτή την έννοια, ο Πούτιν φαίνεται να κινείται προς το ιρανικό μοντέλο, όπου ένα καθεστώς που δεν διαθέτει την υποστήριξη της πλειοψηφίας διατηρεί την εξουσία μέσω της βίας.

‍Όσον αφορά τη διάθεση της πολιτικής και επιχειρηματικής ελίτ, αυτή είναι προφανώς δυσαρεστημένη με την ατέρμονη συνέχιση του πολέμου, την οικονομική ύφεση, τους περιορισμούς στο διαδίκτυο και την αυξανόμενη δύναμη των υπηρεσιών ασφαλείας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις φήμες που διαδίδονται από μια σειρά δυτικών μέσων ενημέρωσης, δεν υπάρχει καμία συνωμοσία εναντίον του Πούτιν. Αυτό γίνεται για διάφορους λόγους:

Πρώτον, ο φόβος της καταστολής μεταξύ της ελίτ τους κάνει διχασμένους και καχύποπτους. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά το τελευταίο έτος, ο αριθμός των συλλήψεων κυβερνητικών αξιωματούχων αυξήθηκε απότομα: δεκάδες υπάλληλοι του Υπουργείου Άμυνας (συμπεριλαμβανομένων αρκετών πρώην βοηθών του Υπουργού Σεργκέι Σοϊγκού) συνελήφθησαν, και το ίδιο έγινε και σε άλλα υπουργεία. Το 2024, ο Υπουργός Μεταφορών Ρομάν Σταροβόιτ αυτοκτόνησε λόγω της απειλής να συλληφθεί, ενώ ο Αναπληρωτής Υπουργός Φυσικών Πόρων Ντένις Μπουτσάεφ κατέφυγε στις ΗΠΑ. Αρκετοί επιφανείς επιχειρηματίες, που θεωρήθηκαν ως ύποπτοι για πολιτική απιστία, έχασαν τις περιουσίες τους και την ελευθερία τους (για παράδειγμα, αυτό συνέβη στον Βαντίμ Μοσκόβιτς, ιδιοκτήτη μιας από τις μεγαλύτερες γεωργικές εταιρείες της χώρας).

Δεύτερον, η ατζέντα και οι προοπτικές μιας τέτοιας συνωμοσίας δεν είναι σαφείς στις σημερινές συνθήκες, καθώς η ελίτ αυτή δεν έχει κοινό σαφές όραμα για μια εναλλακτική κατεύθυνση στην εξωτερική πολιτική ή στις προϋποθέσεις για να τελειώσει τον πόλεμο.

Τέλος, η εξαφάνιση του Πούτιν θα μπορούσε να πυροδοτήσει μεγάλης κλίμακας συγκρούσεις εντός της ρωσικής ελίτ για τον έλεγχο της περιουσίας. Έχοντας καταστρέψει όλους τους πολιτικούς θεσμούς της χώρας κατά τη διάρκεια των 25 ετών της διακυβέρνησής του, ο ίδιος ο Πούτιν έχει καταστεί ο μοναδικός παράγοντας που διατηρεί μια σχετική ισορροπία συμφερόντων εντός της άρχουσας τάξης. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ελίτ φοβάται την αποχώρησή του περισσότερο από τη συνέχιση των καταστροφικών στρατιωτικών περιπετειών του.

Η Συντακτική Επιτροπή του После – Πόσλε (“Μετά” στα ρώσικα)

19 Μαΐου 2026

Μετάφραση ΤΠΤ – “4” από το: