Περί καιροσκοπισμού: Μια κριτική στο ΣΕΚ

Σπάρτακος 73, Φλεβάρης 2004


Αντιμέτωποι με τον καιροσκοπισμό:

Μια κριτική στο ΣΕΚ

του Λευτέρη Παπαθανάση

Το ύφος του παρακάτω άρθρου ίσως φανεί πολεμικό. Για το λόγο αυτό μπορεί να αποτελεί και έκπληξη. Είναι δυνατόν να εκφράζονται τόσο πικρά ενάντια σε συντρόφους, άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι παλεύουν για την ενότητα του χώρου της διεθνιστικής επαναστατικής αριστεράς; Είναι πάγια όμως η άποψη μας ότι η ενότητα δεν επιτυγχάνεται με κουκούλωμα των διαφορών. Πολύ περισσότερο, πρέπει να είμαστε σκληροί με τους συντρόφους και τους εαυτούς μας όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πρακτικές ξένες προς τον επαναστατικό μαρξισμό. Η πολιτική απάτη είναι μια από αυτές.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που το ΣΕΚ ανακοίνωσε το κατέβασμα του σαν «Αντικαπιταλιστική Συμμαχία» στις εκλογές που έρχονται. Στα χαρτιά παρουσιάζει την κίνηση του σαν μια ενωτική, κινηματική πρωτοβουλία μέσα στην αντικαπιταλιστική αριστερά. Στην πραγματικότητα κάνει ένα θαρρετό βήμα προς την οριστική επικύρωση του δρόμου της απομόνωσης και της εξαπάτησης που συνειδητά και επίμονα ακολουθεί εδώ και αρκετά χρόνια.

Η όποια κριτική μας στην κίνηση αυτή των συντρόφων του ΣΕΚ γίνεται στη βάση της διαπίστωσης ότι δεν πρόκειται για μια αποσπασματική άτοπη ενέργεια, αλλά ότι αποτελεί κομμάτι μιας βαθιά εμπεδωμένης πολιτικής πρακτικής. Μιας πρακτικής που πρέπει κατά τη γνώμη μας να αναθεωρήσουν ριζικά οι σύντροφοι του ΣΕΚ εάν θέλουν να κατακτήσουν έναν ουσιαστικό ρόλο μέσα στο κίνημα μας.

Ένα από τα πρώτα ζητήματα που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε με τους συντρόφους είναι ο χαρακτήρας της τωρινής πρωτοβουλίας τους. Όσο και να προσπαθεί λοιπόν κανείς να αποφύγει την αλήθεια, αυτή είναι ότι η «Αντικαπιταλιστική Συμμαχία» δεν είναι τίποτε άλλο από ένα μετωπικό σχήμα του ΣΕΚ με τον εαυτό του. Αυτό δεν αναφέρεται αναγκαστικά στο εάν όντως υπάρχουν και άλλοι που «συμμαχούν» με το ΣΕΚ αλλά στον τρόπο που οικοδομείται αυτή η «Συμμαχία». Έναν τρόπο που από την αρχή εξασφαλίζει την πλήρη πολιτική και οργανωτική ηγεμονία του ΣΕΚ μέσα στο «μέτωπο». Το ίδιο δεν ισχύει μόνο για αυτή τη συγκεκριμένη κίνηση, αλλά χαρακτηρίζει ολόκληρη τη δράση του κόμματος αυτού. Από τη μηχανική εισαγωγή από τη Βρετανία ενός «αντιφασιστικού συνδέσμου» μέχρι τις ανεκδιήγητες καμπάνιες των πρωτοβουλιών «Φορολογήστε τους Πλούσιους», «Στοπ Χάιντερ» και «ο Μουμία πρέπει να ζήσει» φτάνουμε στις «Πράγα-Νίκαια 2000», «Γένοβα 2001», «Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ στην ελλάδα» και τη «Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο». Είναι εντυπωσιακό το ότι κάθε φορά φαίνεται ότι η νέα «πλατιά πρωτοβουλία» του ΣΕΚ δημιουργείται από το δυναμικό των παραπάνω σχημάτων (οι πλειοψηφία των όσων υπογράφουν τις διακηρύξεις είναι μέλη του ΣΕΚ, απλά εμφανίζονται σαν μέλη των παραπάνω πρωτοβουλιών), στην καλύτερη περίπτωση εμπλουτισμένο με κάποιες αμφίβολες «προσωπικότητες» της αριστεράς όπως η Σ. Αλφιέρη, ο Σ. Ληναίος και ο Μ. Περιστεράκης (οι δύο τελευταίοι μάλιστα δεν έχασαν την ευκαιρία να εκθέσουν πολιτικά τη «Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο» με τη δημόσια, από τηλεοράσεως, εξύμνηση της συμβολής των Ο. Πάλμε και Α. Παπανδρέου στην παγκόσμια ειρήνη!). Όλη αυτή η διαδικασία απομόνωσης θα μπορούσε από την πλευρά των συντρόφων να δικαιολογηθεί στη βάση της άρνησης ιδεολογικών εκπτώσεων. Όμως αυτό είναι πραγματικά το ζήτημα; Όχι: οι σύντροφοι ζούνε την αντίφαση της απομόνωσης τους. Από τη μια καταγγέλλουν δημόσια το Ελ.Κ. Φόρουμ ότι αγκαλιάζει «δεξιές» τάσεις του κινήματος και από την άλλη – καταλαβαίνοντας ότι πλατύ αντιπολεμικό κίνημα δεν γίνεται ούτε μόνο με τον εαυτό σου ούτε μόνο στο πλαίσιο της ριζοσπαστικής αριστεράς- υποκύπτουν στη λογική των «εμβληματικών» προσωπικοτήτων. Το ΣΕΚ έχει από καιρό ξεκαθαρίσει ότι δεν ενδιαφέρεται για συνεργασίες με οργανωμένους χώρους της αριστεράς, αλλά για συμμετοχή των «ακτιβιστών βάσης» όπως χαρακτηριστικά λέει (καινοτομώντας θεωρητικά για άλλη μια φορά) στις «πλατιές» πρωτοβουλίες του. Η λογική αυτή βέβαια το δεσμεύει ακόμη και σε καταστροφικές πρακτικές. Όταν δεν χτίζει τις συμμαχίες του με σταθερά ενεργά κομμάτια των καταπιεσμένων (που μπορεί να είναι ή όχι μέλη οργανώσεων) αλλά με «προσωπικότητες», τότε οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει ξεφεύγουν από αυτές της συντροφικότητας. Έτσι έφτασε το ΣΕΚ στις δημοτικές εκλογές στον Πειραιά να στηρίξει την (αντικαπιταλίστρια;;;) Σ. Αλφιέρη έναντι του Θ. Δρίτσα που συσπείρωνε ζωντανές δυνάμεις τις ριζοσπαστικής αριστεράς και του κινήματος ρίχνοντας μάλιστα λάσπη στον τελευταίο ότι εκφράζει την πολιτική του ΣΥΝ και παρουσιάζοντας την πρώτη σαν στυλοβάτη του κινήματος. Να αναφέρουμε βέβαια, προς αποφυγή παρεξηγήσεων, ότι οι προσωπικότητες έχουν τη δική τους συμβολή στον αγώνα. Ποιος μπορεί να αρνηθεί για παράδειγμα την αίγλη που έδωσε στο SSP η συμμετοχή του αγωνιστή συνδικαλιστή Sheridan (ακόμη κι αν δεν συμφωνεί σε όλα μαζί του). Είναι άλλο πράγμα όμως να προσπαθούμε να εντάξουμε στις συμμαχίες μας όσους οι κοινωνικές πρωτοπορίες αναγνωρίζουν σαν ηγεσία τους και άλλο η χρήση των «προσωπικοτήτων» με τον πιο αστικό τρόπο. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που το ίδιο το ΣΕΚ επιλέγει την προσωπικότητα και μετά χτίζει γι’ αυτήν την κατάλληλη εικόνα. Ο Μανώλης Γλέζος ήταν αντικαπιταλιστής όσο συμμετείχε στην «πρωτοβουλία Γένοβα 2001» αλλά ρεφορμιστής όταν εκπροσωπεί την «πρωτοβουλία για τη Συσπείρωση της Αριστεράς». Με τον ίδιο τρόπο, όταν το ΣΕΚ ξεκίναγε τη «Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο», μας παρουσίασε μια ολόκληρη σειρά (αντικαπιταλιστών) ηθοποιών που υποτίθεται ότι τη στήριζαν, για να μείνει στο τέλος μόνο με το Σ. Ληναίο. Ακολούθησε η αναγωγή του Ληναίου σε σημαντική προσωπικότητα του κινήματος και άρα της συνεργασίας μαζί του σαν σημαντικό κινηματικό γεγονός. Το ίδιο συνέβη και με τον Μ. Περιστεράκη που για χάρη του ξαναζωντάνεψε (στα χαρτιά φυσικά) η ΑΚΕ! Αφήνουμε ασχολίαστη τη χρησιμοποίηση του ονόματος του Μπεν Μπελά προκειμένου να στηριχθεί μια πανελλαδική εκδήλωση της «Συμμαχίας Σταματήστε τον Πόλεμο». Και πάλι διευκρινίζουμε ότι τα σχόλια αυτά δεν κατευθύνονται μόνο στους εμπλεκόμενους συντρόφους αλλά κυρίως στη μόνιμη πρακτική του ΣΕΚ. Είναι σαφές ότι θεωρούμε ότι όλες οι απόψεις των παραπάνω συντρόφων χωράνε στο κίνημα μας. Είναι επίσης σαφές ότι το ΣΕΚ υποκρίνεται όταν βαφτίζει την Αλφιέρη αντικαπιταλίστρια, την ίδια στιγμή που χαρακτηρίζει «δεξιό» το Ελ.Κ. Φόρουμ λόγω του ΣΥΝ, εκτός αν οι σύντροφοι ισχυρίζονται ότι πήραν με το μέρος τους την αριστερά του ΣΥΝ αφήνοντας στο Φόρουμ τους δεξιούς.

Κατά τη γνώμη μας είναι ακριβώς αυτός ο ρόλος και των κειμένων υπογραφών στήριξης της «Συμμαχίας». Δεν είναι τίποτε άλλο από την υπερβολή της τακτικής των «ακτιβιστών βάσης», μόνο που ελέγχεται το εάν μιλούμε καν για ακτιβιστές («εγώ ξεκίνησα από το ίδιο μου το σπίτι και έπεισα τους γονείς μου να υπογράψουν τη διακήρυξη»). Αυτά τα κείμενα στήριξης, που εμφανίζουν εκατοντάδες συνήθως υπογραφές, δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να δίνουν μια ψευδαίσθηση ανοίγματος ακόμη και στα ίδια τα μέλη του ΣΕΚ. Στο δρόμο αυτό το ΣΕΚ φυσικά δεν είναι μόνο του (αντίστοιχες καμπάνιες έχουμε δει από κάθε σοβαρό σχήμα της ριζοσπαστικής ή όχι αριστεράς που βάζει τον εαυτό του πάνω από το κίνημα). Όμως ακόμη και ο ψυχολογικός ενθουσιασμός (ή ακριβέστερα ντοπάρισμα) γρήγορα εξανεμίζεται μπροστά στην πικρή πραγματικότητα. Ποιος δεν έχει αναρωτηθεί που χάνεται τη μέρα των εκλογών εκείνη η «πλατιά στήριξη» που κάθε φορά το ΜΕ.Ρ.Α. εμφανίζει για τον εαυτό του; ποιος δεν έχει αναρωτηθεί πως μετά από τέτοια «συστράτευση», το ΚΚΕ πετυχαίνει ένα ακόμη μίζερο ποσοστό; Εκτός αυτών βέβαια, η πρακτική αυτή ευτελίζει στα μάτια των αγωνιστών το μάζεμα υπογραφών που πολλές φορές ήταν πολύτιμο σαν όπλο (όλοι όσοι υπέγραψαν το τελευταίο διάστημα για συμπαράσταση στον Ψαραδέλλη, τον Σερίφη, τη Σωτηροπούλου και τους «7» το ξέρουν αυτό, όπως επίσης ξέρουν ότι το ΣΕΚ δεν συμμετείχε σε καμία από τις παραπάνω καμπάνιες). Η διαδικασία αυτή είχε βέβαια φτάσει σε έξαρση με την εμφάνιση των πρωτοβουλιών «Φορολογήστε τους Πλούσιους» και «Γένοβα 2001» όπου διάφοροι αγωνιστές, που είχαν υπογράψει στις εξορμήσεις του ΣΕΚ στις πλατείες, εμφανιζόταν μετά σαν υποστηρικτές των πρωτοβουλιών του και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις εμφανιζόταν και με κυρίαρχο ρόλο (βλέπε καταγγελίες στην «εποχή» της περιόδου της προετοιμασίας της διαδήλωσης στη Γένοβα). Το πιο ακραίο παράδειγμα της τακτικής αυτής είναι η εμφάνιση του Γ. Μπανιά και άλλων αγωνιστών της αριστεράς σαν συνιδρυτές της πρωτοβουλίας «Γένοβα 2001» τη στιγμή που οι ίδιοι και οι συλλογικότητες τους ίδρυαν την «Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Διαδήλωση της Γένοβα». Οι γκάφες φυσικά θα συνεχιστούν και στην καμπάνια της «Συμμαχίας». Ήδη «ακτιβιστής βάσης» (καθηγητής Πανεπιστημίου) που εμφανιζόταν να στηρίζει τη «Συμμαχία», ανακοίνωσε την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος με το ΠΑΣΟΚ!!! Ο τρόπος με τον οποίο το ΣΕΚ εκμεταλλεύεται κάθε φορά τις υπογραφές στήριξης είναι ουσιαστικά άλλοθι στην απουσία συμμάχων. Κάποτε μάλιστα αυτό πήγε να θεωρητικοποιηθεί κιόλας. Τη στιγμή που το ΣΕΚ διαπίστωσε πόσο αναξιόπιστο είχε γίνει σε σχέση με τις συνεργασίες και τα μέτωπα (βλέπε τη δράση του στην πρωτοβουλία «Πράγα 2000») και ότι ουσιαστικά είχε μείνει χωρίς συνομιλητές, εισήγαγε τη θεωρία ότι η συμμετοχή οργανώσεων σαν τέτοιες στις ενωτικές πρωτοβουλίες είναι σε βάρος του «από τα κάτω» χαρακτήρα τους. Έτσι φτάσαμε και σε μεγάλες χοντράδες όπως η συμμετοχή ολόκληρου του δυναμικού του ΣΕΚ, άλλος σαν συντάκτης της εφημερίδας του ΣΕΚ ή του περιοδικού του, άλλος σαν μέλος ΕΣΟΦ, άλλος σαν μέλος της πρωτοβουλίας «Στοπ Χάιντερ» και ο κατάλογος της αυτοαναφοράς συνεχίζεται. Φυσικά μετά από όλα αυτά η κριτική των συντρόφων του ΣΕΚ στην ανύπαρκτη αυτονομία της ΕΕΔΥΕ ή στον ηγεμονισμό του ΣΥΝ μέσα στο Φόρουμ, ουσιαστικά ακυρώνεται.

Μήπως όμως οι σύντροφοι του ΣΕΚ έχουν δίκιο ότι ο δρόμος της ενότητας εμποδίζεται ουσιαστικά από τις υπόλοιπες συνιστώσες του κινήματος που τοποθετούνται «στα δεξιά»; Μήπως μια σχετική απομόνωση είναι το τίμημα του να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους χωρίς υποχωρήσεις; Το επιχείρημα αυτό αν και χρησιμοποιείται συστηματικά από συντρόφους του ΣΕΚ είναι κούφιο. Μια ματιά στα κείμενα της «Συμμαχίας Σταματήστε τον Πόλεμο» θα μας αποδείξει ότι η κίνηση αυτή δύσκολα διαχωριζόταν πολιτικά από τις απόψεις του Ελ. Κ. Φόρουμ. Φυσικά η ηγεσία του ΣΕΚ έσπευσε να λύσει την αντίφαση αυτή ξεκαθαρίζοντας δημόσια μέσα από την εφημερίδα το καλοκαίρι του 2002 ότι στην πραγματικότητα για το ίδιο τίποτε δεν άλλαξε, απλά όλοι οι υπόλοιποι διέσπασαν την ενότητα του κινήματος και μάλιστα προς τα δεξιά αφήνοντας το ΣΕΚ μόνο στον αντικαπιταλιστικό δρόμο. Η επιχειρηματολογία αυτή αν και θυμίζει πολύ έντονα ΚΚΕ, μάλλον το ξεπερνάει! Η πραγματικότητα για τους εμπνευστές της απομόνωσης είναι αμείλικτη: το ΣΕΚ και οι πρωτοβουλίες του όχι μόνο δεν πρόσθεσαν κανένα καινούργιο ποιοτικό χαρακτηριστικό στο κίνημα (εκτός ίσως από την παιδική χαρά του a!anti!anticapitalista!!!), αλλά συνειδητά όξυναν (και τεχνητά) σε κάθε περίπτωση την αντιπαράθεση με τις άλλες συνιστώσες. Η «Ελ. Επιτροπή για τη Διαδήλωση της Γένοβα» χαρακτηρίστηκε σαν μια «αντί-ΣΕΚ» συμμαχία (εισάγοντας όλη την πρακτορολογία των σταλινικών στη συζήτηση). Η τόσο σημαντική διαφορά της «Συμμαχίας» με το Φόρουμ εξαντλήθηκε στη διαφωνία για το εάν οι διαδηλώσεις της 15ης Φλεβάρη έπρεπε να οργανωθούν μόνο στην Αθήνα ή και σε άλλες πόλεις (και αυτό βέβαια αποδείκνυε περίτρανα κατά το ΣΕΚ ποιος είναι διασπαστής, ποιος είναι αριστερός και ποιος δεξιός). Το ζήτημα της οργάνωσης της διαδήλωσης της Θεσσαλονίκης έγινε αφορμή να ξεμπροστιαστούν οι δεξιοί του Φόρουμ που … παζάρευαν με τα αφεντικά τον αριθμό των χημικών τουαλετών στο κάμπινγκ τους!!!

Στα πλαίσια αυτής της «αντικαπιταλιστικής» φούριας του το ΣΕΚ προχωρά σε μια σημαντική κατά τη γνώμη μας, παραχάραξη. Το κίνημα μας δεν μπορεί να ταυτιστεί με κανένα πολιτικό χώρο και όποιος επιχειρεί να το κάνει περιορίζει τη δυναμική και την απήχησή του. Αυτό το χαρακτηριστικό είναι ένα από τα σημαντικά λάθη της «Συσπείρωσης της Αριστεράς» και σωστά το ΣΕΚ το κριτικάρει αυτό. Αρνείται όμως να το δει και σαν χαρακτηριστικό και της δικιάς του κίνησης. Θα ήταν λιγότερο ακραίο εάν το ΣΕΚ έλπιζε να εκφράσει τους αντικαπιταλιστές αγωνιστές μέσα στο κίνημα. Πέρα από τα μεγάλα λόγια όμως η λογική του εκλογικού κατεβάσματος επιβάλλει στο ΣΕΚ να επιχειρεί να εκφράσει από μόνο του όλο τον κόσμο που «έχει κάνει βήματα και έχει ιδέες πιο προχωρημένες από ένα προηγούμενο διάστημα». Είναι προφανές ότι η έκφραση αυτή μπορεί να χωρέσει κάθε αγωνιστή του κινήματος.

Είναι αυταπάτη, αν όχι συνειδητό ψέμα, ότι η «Αντικαπιταλιστική Συμμαχία» «είναι μια πρωτοβουλία που ξεκινάει από τη βάση και όχι σαν πρωτοβουλία κομμάτων και οργανώσεων από τα πάνω». Είναι προφανής η αντιπαράθεση που πάει το ΣΕΚ να κάνει με τη «Συσπείρωση» και το ΚΚΕ, όμως καλό είναι αυτή να γίνεται χωρίς να ποδοπατούνται στοιχειώδεις αρχές των επαναστατών σοσιαλιστών. Οι πρωτοβουλίες που παίρνουν τα πολιτικά κόμματα και οι οργανώσεις είναι «από τα πάνω» μόνο όταν τα κόμματα αυτά έχουν γραφειοκρατική, εξουσιαστική ή/και εκμεταλλευτική σχέση με τις μάζες. Φανταζόμαστε ότι οι σύντροφοι του ΣΕΚ δεν δίνουν το χαρακτηρισμό «από τα πάνω» σε μια σειρά ιδρυτικά γεγονότα του επαναστατικού μας ρεύματος όπως επιβάλει η εσωτερική λογική του επιχειρήματος τους, π.χ. η ίδρυση της 3ης Διεθνούς σύμφωνα με τη λογική αυτή είναι μια κίνηση «από τα πάνω» που θα έπρεπε να καταδικαστεί. Είναι αδιανόητο να δεχθούμε ότι μια κατάληψη μπορεί να χαρακτηριστεί «από τα πάνω» εάν υποκινείται και οργανώνεται από συνδικαλιστικές παρατάξεις. Στο βωμό της εκλογικίστικης αντιπαράθεσης ίσως το ΣΕΚ φτάσει να αναθεωρήσει ακόμη και το ρόλο των κομμάτων μέσα στην κοινωνία. Ποιοι είναι λοιπόν οι όροι με τους οποίους το ΣΕΚ διαμορφώνει τη δική του πρωτοβουλία με «από τα κάτω» χαρακτηριστικά; με τη συλλογή υπογραφών στήριξης σε μια έτοιμη από τα πριν διακήρυξη; Ποιος είναι ο ρόλος των αντικαπιταλιστών αγωνιστών που θα προσεγγίσουν τη «Συμμαχία»; Πως μπορεί να είναι «από τα κάτω» μια κίνηση που στους «από κάτω» αφήνει μόνο το ρόλο του υποστηρικτή /διακινητή προεκλογικών υλικών; Διαβάζουμε στην εφημερίδα του ΣΕΚ: «οι προτάσεις που μπαίνουν (από τον ενθουσιασμένο φυσικά κόσμο που προσεγγίζει η «συμμαχία») είναι πολλές, όπως το να βάλουμε κουβούκλια στις γειτονιές, να χαρτογραφήσουμε τους δρόμους που θα κολλάμε αφίσες και θα μοιράζουμε το τετρασέλιδο» και παρακάτω : «η εξόρμηση που κάναμε με τα υλικά της συμμαχίας ήταν πραγματικά μια αποκάλυψη για μας. Δώσαμε 34 εφημερίδες, μαζέψαμε 60 υπογραφές και 40 ευρώ ενίσχυση». Τα σχόλια περιττεύουν!

Η λογική του ΣΕΚ σε σχέση με το μαζικό κίνημα δεν διαφέρει και πολύ από αυτή του ΚΚΕ. Σύμφωνα με το σκεπτικό των συντρόφων τα πάντα περνούν μέσα από το κόμμα. Έτσι είναι το κόμμα (το σωστό κόμμα;) που φέρει το καθήκον να φτιάξει τη δική του «πλατιά» αντιπολεμική συσπείρωση, το δικό του «φόρουμ». Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο οι σύντροφοι του ΣΕΚ όσο και αυτοί του ΚΚΕ (αφήνουμε εδώ απ’ έξω το ΜΕΡΑ, τα μ-λ και ακόμη και κομμάτια του ίδιου του Ελ.Κ. Φόρουμ, που είναι της ίδιας λογικής, για μια άλλη συζήτηση) δεν μπόρεσαν ακόμη να κάνουν μια ουσιαστική κριτική στο Ελ.Κ. Φόρουμ, αφού προβάλουν σ’ αυτό ακριβώς τα δικά τους χαρακτηριστικά. Απέδωσαν στο Ελ.Κ. Φόρουμ το χαρακτήρα του μετωπικού σχήματος του ΣΥΝ (βλέπε άρθρο στην «Εργατική Αλληλεγγύη» με τίτλο: » Ελ.Κ. Φόρουμ: τι έχει να προσφέρει;») χωρίς να βλέπουν τις εσωτερικές του δυναμικές, χωρίς να βλέπουν ότι το να πετύχει ο ΣΥΝ τις όποιες επιδιώξεις του σε βάρος του Φόρουμ είναι ζήτημα διαρκούς ζύμωσης και πάλης. Είναι λογικό αφού οι σύντροφοι βλέπουν το κάθε κίνημα μόνο μέσα από το πρίσμα του δικού τους (αυθεντικού σοσιαλιστικού εργατικού) κόμματος και δεν χάνουν ευκαιρία να τονίζουν ότι η ανάπτυξη του «ανοίγει νέες δυνατότητες για ένα γερό ΣΕΚ!».

Είναι απαραίτητο στο σημείο αυτό να τονίσουμε την υποκρισία της ηγεσίας του ΣΕΚ όταν βρίσκει απαγορευτικές (για συμμετοχή του στο Ελ.Κ. Φόρουμ) τις διαφορές απόψεων με το ΣΥΝ ή τους υπόλοιπους ρεφορμιστές («το Eλληνικό Kοινωνικό Φόρουμ θα συνεχίσει να αποτελεί ένα μέτωπο για το χτύπημα των πιο αριστερών δυνάμεων του κινήματος») την ίδια στιγμή που (ξέρει ότι) είναι αναγκασμένη να λειτουργεί μαζί ακόμη και με πιο «δεξιές» απόψεις και φορείς στα πλαίσια του ευρωπαϊκού ή του παγκόσμιου ΚΦ. Ακόμη και στην ίδια την απόπειρα να δημιουργήσει τη δική του καρικατούρα Φόρουμ (την πρωτοβουλία Γένοβα ή την «πρωτοβουλία για το ΕΚΦ στην Ελλάδα») καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί παρά να συμπεριλάβει και αγωνιστές και τάσεις που οι απόψεις τους δεν είναι περισσότερο «αριστερές» από του ΣΥΝ.

Η ίδια λογική προεκτείνεται και στο επίπεδο της εκλογικής συνεργασίας. Άποψη μας είναι ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να «κατέβει» στις εκλογές ένα οποιοδήποτε σχήμα που να μπορεί να εκφράζει ολόκληρο το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης χωρίς να μετατραπεί σύντομα σε παραλυμένο πολιτικά μηχανισμό. Η ηγεσία του ΣΕΚ το βλέπει αυτό και σπεύδει να δηλώσει ότι η «Αντικαπιταλιστική Συμμαχία» θέλει να εκφράσει την «αριστερή» πτέρυγα του κινήματος. Στο σημείο αυτό όμως πρέπει να μας εξηγήσουν οι σύντροφοι πως είναι δυνατό στη συμμαχία αυτή να χωρά ολόκληρη η «πρωτοβουλία Γένοβα» και η «Συμμαχία Σταματήστε τον Πόλεμο». Εάν οι σύντροφοι «κατάφεραν” στις πλατιές τους πρωτοβουλίες να περιλαμβάνουν μόνο αντικαπιταλιστές, τότε πρέπει να τους πούμε ότι τα εγχειρήματα τους αυτά είναι σαφώς ανταγωνιστικά με τη λογική του ΕΚΦ και του ΠΚΦ και μάλλον προσεγγίζουν περισσότερο τη σεκταριστική λογική του ΝΑΡ. Επειδή όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι οι σύντροφοι του ΣΕΚ πρέπει να παραδεχθούν ότι η «συμμαχία» τους διαπράττει ακριβώς το ίδιο λάθος με τη «συσπείρωση» προσπαθώντας να εκφράσει τους πάντες και τα πάντα. Αποτέλεσμα αυτού φυσικά είναι και το ότι παρά τα μεγάλα λόγια στην «εργατική αλληλεγγύη», η διακήρυξη της «συμμαχίας» απέχει πολύ από το να προσεγγίσει έστω, όχι μόνο τις διακηρύξεις των συναντήσεων της Ευρωπαϊκής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς αλλά ακόμη και αυτή της «συσπείρωσης» (και εδώ ο ρεφορμισμός αποδεικνύεται σύντροφοι φυσικά πολύ πιο ικανός από εσάς στην εκλογική λογοκοπία και τα μαγειρέματα).

Ανησυχητικό και επικίνδυνο είναι το γεγονός ότι οι σύντροφοι του ΣΕΚ με την πρακτική τους αμαυρώνουν στα μάτια των αγωνιστών που προσεγγίζουν, τις κατακτήσεις ενός μεγάλου και σημαντικού τμήματος της αντικαπιταλιστικής αριστεράς πανευρωπαϊκά. Αυτό που κάνουν είναι να τοποθετούν αυθαίρετα την οργάνωση τους δίπλα στη συνεργασία LO-LCR, τις Socialist Alliances, το SSP και όλες τις κινήσεις που συμμετέχουν στις συναντήσεις της Ευρωπαϊκής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Αποκρύπτουν το γεγονός ότι στις ίδιες αυτές συναντήσεις η διαπίστωση για την Ελλάδα είναι ότι δυστυχώς δεν υπάρχει ένα αντίστοιχο σχήμα. Αποφεύγουν να δούνε ότι οι μάζες των εργαζομένων και της νεολαίας είναι αυτές που αναγνωρίζουν και αναδεικνύουν τις πρωτοπορίες και όχι οι αυτάρεσκες αυτοαναφορές των κομμάτων (αυτό ισχύει και για το ΣΥΝ όπως σωστά βλέπουν οι σύντροφοι του ΣΕΚ, αλλά ισχύει και για όλους μας). Είναι ακριβώς αυτό το χαρακτηριστικό που θα έπρεπε να σκεφτούν διπλά οι σύντροφοι του ΣΕΚ προτού συγκρίνουν δημόσια τον εαυτό τους με το συνασπισμό LO-LCR. Αν κάτι μας λένε οι επιτυχίες των συμμαχιών της αντικαπιταλιστικής αριστεράς στην υπόλοιπη ευρώπη δεν είναι ότι «μπορούμε να συγκροτήσουμε εκλογικά κατεβάσματα», σίγουρα δεν είναι ότι έχουμε δικαίωμα να κάνουμε εκλογικές «αρπαχτές» σε βάρος των καταπιεσμένων. Εάν ο ταχυδρόμος της LCR έβγαινε απλά στο δρόμο φωνάζοντας ότι είναι «η φωνή όσων δεν έχουν φωνή» δεν θα είχε κανείς άδικο να τον χαρακτηρίσει σαν μεγαλομανή τρελό. Είναι η σκληρή και επίμονη δουλειά της LCR μέσα στο κίνημα (συχνά παραμελώντας και την ίδια της την οικοδόμηση) που έκανε σημαντικό τμήμα των καταπιεσμένων να αναγνωρίσουν στο νεαρό υποψήφιο τη «φωνή τους» και να τον εμπιστευθούν ακόμη και εκλογικά. Το κενό αυτό στην κινηματική ενιαιομετωπική δράση δεν μπορούν να το καλύψουν οι σύντροφοι του ΣΕΚ με ανόητες απλουστεύσεις: «(οι συνάδελφοι) να ψηφίσουν αντικαπιταλιστική συμμαχία στις εκλογές γιατί είμαστε στις απεργιακές φρουρές μαζί τους».

Το ΣΕΚ, ένα κόμμα που κάποτε διεκδικούσε το να καλύψει το κενό στην αριστερά, μιλάει στο όνομα των ευρωπαϊκών αντικαπιταλιστικών συμμαχιών ουσιαστικά με διάθεση καπηλείας αφού δεν έκανε τίποτε ούτε καν για να διερευνήσει τις δυνατότητες συγκρότησης κάτι αντίστοιχου στην ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό το ότι αρνήθηκε να αναλάβει οργανωτικά καθήκοντα για τη συνάντηση στην Αθήνα της Ευρωπαικής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς διότι θεωρούσε ότι κάτι τέτοιο υποβαθμίζει τον (αντικειμενικά αναβαθμισμένο) πολιτικό του ρόλο. ½εκαθαρίζουμε στους συντρόφους ότι με κανένα τρόπο δεν θα τους επιτρέψουμε να ξεφτιλίσουν την πιο ελπιδοφόρα προσπάθεια της αντικαπιταλιστικής αριστεράς στις τελευταίες δεκαετίες με την καπηλεία της και την απόπειρα κομματικής της εξαργύρωσης. Οι σύντροφοι του ΣΕΚ ας εξαργυρώσουν κομματικά τις επιτυχίες της πρωτοβουλίας «στοπ Χάιντερ» και ας μην υπονομεύουν την πορεία της αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Είναι προφανές όμως, ότι όπως τόσα χρόνια το ΣΕΚ έμαθε να θεωρεί τον εαυτό του σαν τον μόνο φορέα των «αυθεντικών επαναστατικών ιδεών» έτσι και τώρα βαφτίζει τον εαυτό του σαν Αντικαπιταλιστική Συμμαχία. Οι αποφάσεις του ΣΕΚ για τις εκλογές, σε αντίθεση με το σκεπτικό και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, είναι καθαρά εκλογικίστικες στο βαθμό που με κανένα τρόπο δεν απαντάνε στη βασική αναζήτηση των εργαζομένων και των νεολαίων για μια ήττα του σοσιαλφιλελευθερισμού από τα αριστερά. Το μόνο που μπορεί να κάνει η συμμετοχή του σχήματος αυτού στις εκλογές είναι να συνεχίσει (και έτσι να δικαιολογήσει) και εκλογικά την εσκεμμένη απομόνωση του ΣΕΚ από την υπόλοιπη αριστερά και το κίνημα. Είναι μια πρωτοβουλία που καπηλεύεται το όνομα και την αίγλη της Ευρωπαϊκής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Είναι μια πρωτοβουλία που μόνο της στόχο μπορεί να έχει την οργανωτική κεφαλαιοποίηση της δράσης κάποιων αγωνιστών μέσα από τα σχήματα του ΣΕΚ.

Δεν υπάρχει σε μας καμιά αμφιβολία ότι η ηγεσία του ΣΕΚ, την επομένη των εκλογών θα χαιρετήσει τη «μεγάλη επιτυχία” που μόνο η ίδια θα έχει αναγνώσει στα πενιχρά αποτελέσματα της «συμμαχίας». Δεν υπάρχει σε μας επίσης καμιά αμφιβολία για το ότι το σχέδιο της ανασύνθεσης της αντικαπιταλιστικής αριστεράς ξεπερνά τις κάθε λογής τεχνητές συμμαχίες. Οι σύντροφοι του ΣΕΚ εάν πραγματικά επιθυμούν να συμβάλλουν στη συγκρότηση του αντικαπιταλιστικού πόλου και στην Ελλάδα, τότε πρέπει να αφήσουν τα κόλπα και τους λεονταρισμούς, αλλιώς θα έχουν την κατάληξη παλαιότερων «μετωπικών» σχημάτων που απαξίωσαν και περιθωριοποίησαν μια επαναστατική αριστερά που είναι από τις μαζικότερες στην Ευρώπη.

Υστερόγραφα

  1. Η κριτική που γίνεται εδώ στις κινήσεις του ΣΕΚ δεν σημαίνει ότι αφορά μόνο το κόμμα αυτό. Πολύ συχνά σε συζητήσεις με συντρόφους όλων των χώρων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, η απάντηση που λαμβάνουμε όταν θίγουμε αυτά τα ζητήματα είναι: «εντάξει, να παραδεχτώ αυτά που λετε, όμως οι άλλοι κάνουν χειρότερα». Το γεγονός όμως ότι οι συμπεριφορές αυτές γενικεύονται σε σημείο παθογένειας για ολόκληρη την αριστερά («αυθεντική» ή όχι) δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να αποτελεί άλλοθι για την αναπαραγωγή τους.
  2. Τα αποσπάσματα με πλάγια γράμματα σε εισαγωγικά είναι παρμένα από άρθρα στην εφημερίδα του ΣΕΚ και κυρίως από τη δημόσια παρουσίαση του πανελλαδικού του συμβουλίου. Έτσι σε καμιά περίπτωση δεν είναι ούτε «άτιμη» αναφορά σε εσωτερική συζήτηση του ΣΕΚ ούτε χρήση μειοψηφικών απόψεων μεμονωμένων συντρόφων.

Λευτέρης Παπαθανάσης


Σπάρτακος 73, Φλεβάρης 2004

Αρχείο Σπάρτακου


https://tpt4.org/?p=3541

There is one comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s