Οι δικοί μας:
ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΙΚΑ (1949 – 2026)
Με μεγάλη θλίψη μάθαμε το θάνατο στις 9/1/2026 της αγωνίστριας του αριστερού και του γυναικείου κινήματος διεθνώς Ελένης Βαρίκα. Η Ελένη ήταν ένα από τα πρόσωπα που άφησαν τη σφραγίδα τους, ήδη από τη δεκαετία του 70, στους αγώνες στην Ελλάδα για την ανάπτυξη του φεμινιστικού κινήματος και του ρεύματος της 4ης Διεθνούς.
Γεννήθηκε το 1949 στην Αθήνα, από την Ιωάννα και τον Βάσο Βαρίκα -ο πατέρας της ήταν ο πολύ γνωστός αριστερός κριτικός λογοτεχνίας και θεάτρου. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας και στη συνέχεια στην École des Hautes Études en Sciences Sociales και στο Πανεπιστήμιο Paris VII στο Παρίσι. Κατά τη διάρκεια της φοιτητική της παραμονής στη Γαλλία συμμετείχε στο αντιδικτατορικό κίνημα και συνδέθηκε με την Τέταρτη Διεθνή. Έλαβε μέρος στα γεγονότα του Μάη 1968 και ειδικότερα στην κατάληψη του ελληνικού περιπτέρου της Διεθνούς Πανεπιστημιούπολης του Παρισιού.
Με τη μεταπολίτευση επέστρεψε στην Ελλάδα και πρωτοστάτησε το 1975 στη δημιουργία του Κομμουνιστικού Επαναστατικού Μετώπου (ΚΕΜ) και του περιοδικού του, ΟΔΟΦΡΑΓΜΑ, οργάνωση που συνδεόταν με τις απόψεις της Τετάρτης Διεθνούς ήδη και πριν από την ενοποίησή του, το 1977, με το ελληνικό τμήμα της 4ης Διεθνούς, την τότε ΟΚΔΕ.
Παράλληλα με την ηγετική της παρουσία σε αυτές τις πολιτικές διεργασίες, πρωτοστάτησε ιδιαίτερα και στη δημιουργία ενός φεμινιστικού κύκλου, ο οποίος εξελίχθηκε στη δημιουργία της «Κίνησης για την Απελευθέρωση των γυναικών» που έβαλε για πρώτη φορά στην Ελλάδα θέματα όπως η έκτρωση και η αντισύλληψη -θέματα ταμπού ώς τότε για την ελληνική κοινωνία. Χαρακτηριστικό είναι ότι, επειδή μετέφρασε στα ελληνικά το «Κόκκινο Βιβλιαράκι των μαθητών», δανέζικο βιβλίο που έθιγε τέτοια θέματα, μηνύθηκε από χριστιανικούς κύκλους, οδηγήθηκε στο δικαστήριο και αθωώθηκε μόνο μετά από μια ευρεία καμπάνια υπεράσπισης.
Το 1981 επέστρεψε με υποτροφία στο Παρίσι για τη διδακτορική της θέση, με την Μισέλ Περό, σε σχέση με την ιστορία του φεμινισμού στην Ελλάδα. Από το 1991 έγινε καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Paris VIII στο Παρίσι και ερευνήτρια στο Centre National des Recherches Scientifiques. Δίδαξε σε πολλά πανεπιστήμια στη Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ, Βραζιλία καθώς και στην Αθήνα και στην Κρήτη. Έγραψε σειρά βιβλίων και άρθρων για τον φεμινισμό, τις κοινωνικές ιεραρχίες, το φύλο στην πολιτική θεωρία που μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες.
Στην Ελλάδα έχουν εκδοθεί τα βιβλία της «Με διαφορετικό πρόσωπο : διαφορά και οικουμενικότητα» και «Η εξέγερση των κυριών. Η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, 1883-1907».
Παρέμεινε πάντα σταθερή στις χειραφετητικές της αντιλήψεις. Εμείς είχαμε την τύχη, στις σχετικά συχνές επισκέψεις της στην Ελλάδα, μαζί με τον σύντροφο της, τον γνωστό διανοούμενο, στοχαστή, και στέλεχος της 4ης Διεθνούς, Μικαέλ Λεβί, να επωφεληθούμε πιο άμεσα από τη συζήτηση και τη συνεργασία μαζί τους. Η Ελένη θα μας λείψει, ακόμη περισσότερο και γιατί η ίδια ήξερε να εκτιμάει τις σχέσεις των ανθρώπων, τη φιλία, την ίδια τη ζωή…
Η πολιτική κηδεία της θα γίνει στο Παρίσι, στο ιστορικό νεκροταφείο του Père Lachaise, την Παρασκευή 23/01/2026.
ΤΠΤ – “4”
Αθήνα 13 Ιανουαρίου 2026
ΤΠΤ - "4" 
