του Houshang Sépéhr, 9/1/2026
[Μετάφραση από το Houshang Sépéhr “Iran : un nouveau soulèvement populaire”, Inprecor]
Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις στο Ιράν ξεκίνησαν την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου με μια απεργία των εμπόρων από το Παζάρι της Τεχεράνης, απέναντι στην κατακόρυφη πτώση του εθνικού νομίσματος και στον υπερπληθωρισμό που καθιστούν την οικονομική δραστηριότητα απρόβλεπτη. Γρήγορα επεκτάθηκαν στους φοιτητές και τις λαϊκές τάξεις σε πολλές πόλεις, εκφράζοντας μια γενική απόρριψη της φτώχειας, των ακραίων κοινωνικών ανισοτήτων και της τυραννίας.
Αντίδραση της εξουσίας
Η κυβέρνηση προσπάθησε να κατευνάσει τους διαδηλωτές του παζαριού με φορολογικές παραχωρήσεις, κλείνοντας παράλληλα τα πανεπιστήμια που διαμαρτύρονταν και ενισχύοντας την καταστολή και τα μέτρα ασφαλείας κατά της νεολαίας και των κινητοποιημένων λαϊκών τάξεων. Ωστόσο, το κίνημα συνεχίζεται, επηρεάζοντας τουλάχιστον 88 πόλεις, ιδίως μικρές και μεσαίες, ενώ ορισμένες μεγάλες μητροπόλεις βλέπουν επίσης κινητοποιήσεις και σε συνοικιακό επίπεδο.
Στην ένατη ημέρα αυτής της κινητοποίησης, περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι συνελήφθησαν, μεταξύ των οποίων και πολλοί έφηβοι, και τουλάχιστον τριάντα έξι διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων δύο έφηβοι, σκοτώθηκαν. Δύο μέλη των δυνάμεων καταστολής επίσης έχασαν τη ζωή τους.
Βαθιά κοινωνική οργή
Οι νέοι, και ιδίως οι φοιτητές, αποτελούν τον πυρήνα αυτών των κινητοποιήσεων, με σημαντική συμμετοχή των κατοίκων των μικρών μειονεκτικών πόλεων, που έχουν πληγεί σκληρά από τον πληθωρισμό, την πτώση του εθνικού νομίσματος και την αύξηση των τιμών.
Αυτή η κινητοποίηση αντανακλά μια βαθιά και μακρόχρονη κοινωνική οργή, που προέρχεται από δεκαετίες αδικίας, επισφάλειας και καταστολής, και όχι από μια απλή νομισματική διακύμανση. Η επιδείνωση των ανισοτήτων και της φτώχειας είναι αποτέλεσμα μιας διαρθρωτικής κρίσης του πολιτικοοικονομικού συστήματος του Ιράν, που ενισχύεται από τις διεθνείς κυρώσεις, μια διακυβέρνηση που χαρακτηρίζεται από διαφθορά και πελατειακές σχέσεις, καθώς και από τις πολιτικές που εφαρμόζει η Ισλαμική Δημοκρατία.
Απέναντι σε αυτές τις κινητοποιήσεις, οι αρχές αντιτάσσουν καταστολή, μαζικές συλλήψεις και βία. Ωστόσο, η εμπειρία των κινημάτων του 2017, 2019 και 2022 δείχνει ότι αυτή η στρατηγική δεν κατάφερε ποτέ να επιβάλει μόνιμη υποταγή. Οι τωρινές διαμαρτυρίες εντάσσονται έτσι σε μια συνέχεια επαναλαμβανόμενων διαμαρτυριών.
Προσπάθειες εκμετάλλευσης και οι συνέπειές τους
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν αυτές τις κινητοποιήσεις στο πλαίσιο της σύγκρουσής τους με την Ισλαμική Δημοκρατία, με το πρόσχημα της «υπεράσπισης του ιρανικού λαού», παρά τον ρόλο τους σε απίστευτες βιαιότητες εναντίον αμάχων στην περιοχή και πέραν αυτής.
Αλλά επιπλέον, οι πρόσφατες δηλώσεις των Αμερικανών και Ισραηλινών ηγετών, καθώς και των μυστικών υπηρεσιών, έδωσαν στην Ισλαμική Δημοκρατία ένα επιπλέον πρόσχημα για να εντείνει την καταστολή, να δικαιολογήσει τις συλλήψεις και να κατηγορήσει τους διαδηλωτές ότι ενεργούν για λογαριασμό ξένων συμφερόντων.
Ταυτόχρονα, ο Ρεζά Παχλάβι, «ο διάδοχος του θρόνου», και οι αντιδραστικοί υποστηρικτές του, που τάσσονται υπέρ μιας ξένης στρατιωτικής επέμβασης, προσπάθησαν να παρουσιαστούν ως πολιτική εναλλακτική λύση για την «απελευθέρωση» του Ιράν. Μάλιστα, παραποίησαν βίντεο και πλαστογράφησαν συνθήματα διαδηλώσεων προκειμένου να παρουσιάσουν τον γιο του πρώην Σάχη ως λαϊκό ηγέτη. Αυτές οι τακτικές δυσφήμισαν το μοναρχικό ρεύμα και ενίσχυσαν την απόρριψή του από τους διαδηλωτές, οι οποίοι επιβεβαιώνουν την άρνησή τους να δεχτούν την επιβολή οποιασδήποτε κηδεμονίας ή εξουσίας.
Προοπτικές και αλληλεγγύη
Όσον αφορά τις λαϊκές κινητοποιήσεις, είναι δύσκολο να προβλεφθεί η διάρκειά τους ή η ικανότητά τους να υποχρεώσουν την εξουσία σε υποχώρηση, ιδιαίτερα καθώς δεν διαθέτουν ακόμη μια δομημένη πολιτική φάση, παρά τα ριζοσπαστικά συνθήματα όπως «θάνατος στον δικτάτορα», και καθώς δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη πολιτική εναλλακτική λύση. Αυτή η πραγματική οργή θα μπορέσει να μετατραπεί σε αποτελεσματική δύναμη μόνο από τη σύγκλιση του γενικού κινήματος διαμαρτυρίας και των αγώνων στους χώρους εργασίας, στις λαϊκές γειτονιές και στα πανεπιστήμια.
Ωστόσο, η νεολαία και οι λαϊκές τάξεις του Ιράν αξίζουν τη διεθνή υποστήριξη των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που είναι αλληλέγγυες με τους αγώνες τους ενάντια στο ακριβό κόστος ζωής, τις κοινωνικές αδικίες και την τυραννία.
Houshang Sépéhr
9 Ιανουαρίου 2026
Μετάφραση ΤΠΤ – “4” από το Houshang Sépéhr “Iran : un nouveau soulèvement populaire”, Inprecor
[Ο Houshang Sépéhr, ιρανός μαρξιστής επαναστάτης στην εξορία, ακτιβιστής της Solidarité avec les travailleurs en Iran (STI =“Αλληλεγγύη με τους εργαζόμενους στο Ιράν”), είναι μέλος της 4ης Διεθνούς.]
ΤΠΤ - "4" 
