Εκλογές 2019 στην τοπική αυτοδιοίκηση


του Νίκου Συμεωνίδη

Απολογισμός των εκλογών του 2019 για την τοπική αυτοδιοίκηση


Οι Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές του 2019 επισκιάστηκαν από τις Ευρωεκλογές, που το αποτέλεσμα τους οδήγησε στην προκήρυξη πρόωρων Βουλευτικών εκλογών. Όπως είναι φυσικό τα αποτελέσματά τους κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με εκείνα των Ευρωεκλογών, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα σημεία σε αυτές που αξίζει να τα προσέξουμε.


Η κατάσταση στους Δήμους και τις Περιφέρειες

Είναι γνωστή η προβληματική κατάσταση των οικονομικών των Δήμων που ξεκινάει από τον μεγάλο περιορισμό της κρατικής επιχορήγησης σε αυτούς. Έτσι οι Δήμοι αναγκάζονται να αναζητήσουν χρήματα απευθείας από τους δημότες φορολογώντας τους μέσω των δημοτικών τελών και χρεώνοντάς τους υπηρεσίες του Δήμου (αθλητισμός, ψυχαγωγία, έργα …) που παλαιότερα παρέχονταν δωρεάν. Τα περισσότερα νέα έργα (σχολεία, βρεφονηπιακοί σταθμοί, αθλητικές εγκαταστάσεις κλπ) που γίνονται σε δημοτικό επίπεδο χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ, όταν όμως τελειώσει η κατασκευή τους οι Δήμοι φορτώνονται με όλα τα έξοδα λειτουργίας και συντήρησής τους, δαπάνη που συνήθως μεταφέρεται στους δημότες. Η υποχρεωτική υποβολή για έγκριση των δημοτικών προϋπολογισμών από το Παρατηρητήριο εξασφαλίζει την μη απόκλισή τους από την κεντρική κυβερνητική γραμμή.

Ταυτόχρονα οι δημοτικές υπηρεσίες, όπως και ολόκληρος ο δημόσιος τομέας, έχουν σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό επειδή δεν γίνονται προσλήψεις εδώ και 10 χρόνια, ενώ πολλοί υπάλληλοι έχουν συνταξιοδοτηθεί. Σαν εναλλακτική λύση προτείνεται στους Δήμους η πρόσληψη προσωπικού με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, συνήθως 8 – 12 μηνών, καθώς και «ωφελούμενων» από τα κοινωνικά προγράμματα του ΟΑΕΔ αλλά και η ανάθεση όσο γίνεται περισσότερων αρμοδιοτήτων τους σε εργολάβους, ακόμη και αν αυτοί κοστίζουν ακριβότερα από τους υπαλλήλους, στα πλαίσια της λογικής του «μικρότερου κράτους».

Σαν συνέπεια της κρίσης έχει παρατηρηθεί και αύξηση των κρουσμάτων ρατσισμού και ξενοφοβίας σε τοπικό και συνοικιακό επίπεδο. Έτσι έχουμε επιθέσεις κατά μεταναστών αλλά ακόμη και κατά κατοικιών προσφύγων, με κάλυψη από την αντίστοιχη δημοτική αρχή, εμφάνιση «επιτροπών κατοίκων» που ζητούν μεγαλύτερη αστυνόμευση, όπως έγινε στα Εξάρχεια με υπόθαλψη και παρουσία του Μπακογιάννη, δημόσιες εκδηλώσεις κατά της «ανασφάλειας» που χρεώνεται στους μετανάστες, με παρουσία υποψηφίων δημάρχων όπως ο Μπακογιάννης της Ν.Δ. αλλά και ο Σοφιανός του Κ.Κ.Ε. Στη Β. Ελλάδα, μετά τη συμφωνία των Πρεσπών, είχαμε και περιπτώσεις τραμπουκισμών κατά εκείνων που δεν υιοθετούν τις εθνικιστικές θέσεις για το μακεδονικό. Στη βάση όλων αυτών βρίσκεται η καλλιέργεια ενός κλίματος ανασφάλειας που καλλιεργείται από τα ΜΜΕ και τη δεξιά, σε μια προσπάθεια να κάνουν τους ανθρώπους να πιστέψουν ότι απειλούνται από τους μετανάστες, τους ακροαριστερούς, τους σλαβομακεδόνες, τους μουσουλμάνους κλπ.

Η στάση των πολιτικών κομμάτων

Η στάση των πολιτικών κομμάτων απέναντι σε όλα αυτά που περιγράφονται παραπάνω είναι αντανάκλαση των γενικότερων πολιτικών τους θέσεων. Η Ν.Δ. προώθησε σαν κυβέρνηση την δημιουργία της κατάστασης αυτής και ευνοεί την μεγαλύτερη δυνατή ανάθεση δραστηριοτήτων των Δήμων και Περιφερειών σε εργολάβους. Επίσης προβάλει πολύ το θέμα «ανασφάλεια» και προπαγανδίζει την επίλυσή του μέσω της αύξησης της αστυνόμευσης και της παρουσίας των δυνάμεων καταστολής παντού. Το ΚΙΝΑΛ (πρ. ΠΑΣΟΚ) σε κεντρικό επίπεδο συμπλέει με τη Ν.Δ. αν και τοπικοί του παράγοντες σε αρκετές περιπτώσεις συνεργάζονται με εκείνους του ΣΥΡΙΖΑ. Οι εκτός Ν.Δ. ακροδεξιοί, με βασικό εκφραστή τη Χρυσή Αυγή, προβάλουν και αυτοί το θέμα της ανασφάλειας και της ξενοφοβίας και προτείνουν να λυθούν αυτά με νομιμοποίηση των ομάδων κρούσης τους σε συνεργασία με την αστυνομία. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει να απολογηθεί για την όλη κατάσταση στους Δήμους που παρέτεινε και επιδείνωσε το 3ο Μνημόνιο, και οι τοπικοί εκπρόσωποί του αρκούνται, στις περισσότερες περιπτώσεις, στην υπεράσπιση της κυβερνητικής πολιτικής. Το ΚΚΕ υιοθετεί μια κριτική απέναντι στην κατάσταση αυτή, αλλά στους δήμους που ελέγχει ακολουθεί την ίδια πολιτική διαχείρισης (προσλήψεις προσωπικού ορισμένου χρόνου, φορολογία των δημοτών κλπ) και, βέβαια, αρνείται κάθε κοινή δράση με άλλους αγωνιζόμενους φορείς. Οι μόνοι που προσπάθησαν να προωθήσουν κινητοποιήσεις ενάντια σε αυτή την κατάσταση ήταν οι πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ αριστεροί και ιδιαίτερα οι διάφορες αριστερές δημοτικές κινήσεις στις οποίες κατά κανόνα σημαντικό ρόλο παίζουν οι δυνάμεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑς.

Την τελευταία περίοδο εμφανίστηκαν σε τοπικό επίπεδο ομάδες που προέρχονται από το ΣΥΡΙΖΑ και έχουν έρθει σε ρήξη με αυτόν εξαιτίας της μνημονιακής πολιτικής που ακολουθεί τόσο κεντρικά όσο και, αναπόφευκτα, τοπικά. Ήταν σίγουρα προς το συμφέρον τόσο της ΑΝΤΑΡΣΥΑς όσο και του κινήματος γενικότερα η προσέγγιση των ανθρώπων αυτών, η δράση από κοινού μαζί τους στα τοπικά ζητήματα και η προσπάθεια ένταξής τους σε συλλογικότητες του χώρου. Σε ορισμένους δήμους έγινε μια τέτοια προσπάθεια. Ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις η συνεργασία δεν προχώρησε, είτε λόγω του σεκταρισμού τμημάτων της ΑΝΤΑΡΣΥΑς είτε, συνηθέστερα, λόγω της στάσης της ηγεσίας της ΛΑΕ που θεωρούσε αυτονόητη την ηγεμονία της στο χώρο, χωρίς καν να έχει μια προηγούμενη παρουσία στα τοπικά κινήματα.

Αλλά το σοβαρότερο πρόβλημα για την αντικαπιταλιστική αριστερά και ιδιαίτερα για την ΑΝΤΑΡΣΥΑ ήταν η ρήξη που εκδηλώθηκε στο εσωτερικό της σε σημαντικό αριθμό δήμων με κορυφαία περίπτωση εκείνη στο δήμο της Αθήνας, όπου είχαμε 2 αντιμαχόμενους συνδυασμούς που υποστηριζόταν ο ένας από το ΣΕΚ και ο άλλος από το ΝΑΡ. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν ευθύνες και στις 2 πλευρές για την κατάσταση αυτή, αλλά χωρίς καμιά αμφιβολία όλα τα παραπάνω λειτούργησαν απωθητικά για οποιονδήποτε ήθελε να προσεγγίσει τον χώρο και δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην περαιτέρω πολιτική συνεργασία των δυνάμεων που μετέχουν στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ.

Τα αποτελέσματα των εκλογών

Στις Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές φάνηκε η δεξιά στροφή των ψηφοφόρων που διαπιστώθηκε και στις Ευρωεκλογές. Αυτό οφείλεται στην απουσία κινήματος για τα τοπικά ζητήματα, όπως άλλωστε και για τα κεντρικά, σε συνδυασμό με τη φθορά του ΣΥΡΙΖΑ σαν κυβέρνηση λόγω της μνημονιακής πολιτικής που ακολούθησε.

Έτσι οι υποψήφιοι της Ν.Δ. στους Δήμους και τις Περιφέρειες, ενισχυμένοι από το όλο πολιτικό κλίμα, πήγαν γενικά καλά. Εντυπωσιακά καλά, με δεδομένο τον περιορισμό της απήχησής τους, πήγαν οι υποψήφιοι του ΠΑΣΟΚ που είτε εκλέχτηκαν είτε, έστω, πέρασαν στον β’ γύρο. Αυτό το γεγονός δείχνει ότι ο χώρος του ΠΑΣΟΚ διατηρεί μια επιρροή στα δημοτικά πράγματα που, κατά κανόνα, ενισχύεται από τη σύνδεση των εκεί εκπροσώπων του με τοπικά συμφέροντα.

Οι εκπρόσωποι του ΣΥΡΙΖΑ πήγαν, κατά κανόνα, άσχημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πέρασαν καν στον β’ γύρο και εκεί που πέρασαν πήγαν γενικά χειρότερα από τις προηγούμενες Δημοτικές εκλογές. Αυτό οφείλεται τόσο στη γενική φθορά του πολιτικού αυτού χώρου όσο και στο γεγονός ότι οι δήμαρχοι και οι δημοτικοί εκπρόσωποί του, λόγω των κομματικών τους δεσμεύσεων, είχαν περιπέσει σε μια κατάσταση αδράνειας και δεν προσπάθησαν να διεκδικήσουν τίποτα το ουσιαστικό από την κυβέρνηση για να βελτιώσουν την κατάσταση στο Δήμο τους. Οι κακές εκλογικές επιδόσεις των υποψηφίων του ΣΥΡΙΖΑ στην τοπική αυτοδιοίκηση, που γενικά ήταν χειρότερες από εκείνες των Ευρωεκλογών, έδειξαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει αποκτήσει μηχανισμό ώστε να ριζώσει στις τοπικές κοινωνίες.

Σε ό,τι αφορά την ακροδεξιά, στις περιοχές που κατέβηκε αυτόνομα δεν πήγε ιδιαίτερα καλά. Στο δήμο της Αθήνας μάλιστα ο υποψήφιος της Χρυσής Αυγής έχασε το 40% των ψήφων της σε σχέση με τις προηγούμενες Δημοτικές εκλογές. Οι ψήφοι αυτοί φαίνεται ότι μεταφέρθηκαν στον υποψήφιο της Ν.Δ. Αυτό συνέβη τόσο λόγω της γενικότερης φθοράς της Χρυσής Αυγής όσο και γιατί η Ν.Δ. και ιδιαίτερα ο Μπακογιάννης στην Αθήνα, με τη ρητορεία τους περί «ανασφάλειας», βρήκαν απήχηση στους ψηφοφόρους της ακροδεξιάς. Άλλωστε, και μια σειρά ενεργοί ακροδεξιοί βρήκαν καταφύγιο στην παραδοσιακή δεξιά, που γέρνει όλο και πιο πολύ προς την άκρα δεξιά. Αυτό φάνηκε χαρακτηριστικά κατά την περιοδεία του Μπακογιάννη στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα, όπου πλαισιωνόταν από γνωστούς τραμπούκους της πρώην «Επιτροπής Κατοίκων» που μετείχαν μαζί με Χρυσαυγίτες σε επιθέσεις εναντίον μεταναστών και αριστερών.

Εκείνο που πραγματικά εντυπωσίασε στις εκλογές αυτές είναι η άνετη επικράτηση υποψηφίων που προωθούνταν και ελέγχονταν άμεσα από οικονομικά συμφέροντα. Το φαινόμενο αυτό είχε ήδη παρατηρηθεί στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές, αλλά τώρα ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο. Έτσι είχαμε τις επανεκλογές στο Βόλο του Μπέου, από τον πρώτο γύρο, και στον Πειραιά του Μώραλη, που ελέγχεται από τον Μαρινάκη. Ταυτόχρονα, στη Νέα Φιλαδέλφεια είχαμε την μη εκλογή του προηγούμενου δημάρχου Βασιλόπουλου, από το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, που αντιδρούσε στην παραχώρηση στον Μελισσανίδη 15 στρεμμάτων του εκεί άλσους στα πλαίσια της κατασκευής του γηπέδου της ΑΕΚ, και την εκλογή του Βούρου που προωθήθηκε από τον Μελισσανίδη. Επίσης στο δήμο Αργυρούπολης – Ελληνικού είχαμε την ήττα του παλαιότερου δημάρχου Κορτζίδη, που αντιδρούσε στην παραχώρηση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού στον Λάτση, από τον απερχόμενο δήμαρχο Κωνσταντάτο που έχει εκφραστεί υπέρ της παραχώρησης και υποστηρίζεται από τις επιχειρήσεις Λάτση.

Όλη αυτή η σκοτεινή κατάσταση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν πρόκειται να ανατραπεί αν δεν υπάρξουν αξιόλογα κινήματα από τη βάση για τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν και διαρκώς οξύνονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Στο βαθμό που αρχίσουν να εμφανίζονται τέτοια κινήματα είναι μεγάλη η ευθύνη της ριζοσπαστικής αριστεράς να παρέμβει δυναμικά αλλά και ενωτικά για να βοηθήσει στο να εκφραστούν πολιτικά τα κινήματα αυτά. Με το σημερινό πολιτικό σκηνικό είναι ο μόνος χώρος που θα μπορούσε να το κάνει αν παρέμβει χωρίς συμβιβασμούς αλλά και χωρίς σεκταρισμούς.

Νίκος Συμεωνίδης

Ιούνιος 2019

 


[Βλ. και Περιεχόμενα τεύχους 3]

 


https://tpt4.org/?p=3652

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s