Για τις φοιτητικές εκλογές

Σπάρτακος 79, Μάης 2005


Για τις φοιτητικές εκλογές

 

Της Μαρίας Λούκα

Οι φετινές φοιτητικές εκλογές διεξήχθησαν σε μια κρίσιμη περίοδο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά και την κοινωνία εν γένει. Διανύθηκε ένας χρόνος διακυβέρνησης της Ν.Δ. και αποδείχθηκε περίτρανα ότι δεν υπάρχει «ήπια προσαρμογή» αλλά η σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική αποτελεί τη μόνη επιλογή του κεφαλαίου. Η επίθεση στους εργαζόμενους με αιχμή του δόρατος τα νέα φορολογικά μέτρα, την απελευθέρωση των ωραρίων και το άνοιγμα του ασφαλιστικού, η ψήφιση του Ευρωσυντάγματος, η ακόμα μεγαλύτερη εκμετάλλευση των μεταναστών που προωθείται με το νέο μεταναστευτικό νόμο αποτελούν σημαντικές πτυχές της κυβερνητικής επίθεσης.

Στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης η προώθηση της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης –όπως αυτή διαμορφώθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με κομβικούς σταθμούς τη διακήρυξη της Μπολώνια και τις συνόδους στην Πράγα και το Βερολίνο- αποτελεί κεντρικό στόχο για την κυβέρνηση, για την υλοποίηση του οποίου προέβη σε μια σειρά από κινήσεις ώστε να ανακτηθεί το «χαμένο έδαφος» της προηγούμενης περιόδου.

Η έναρξη ενός ψευδεπίγραφου «εθνικού διαλόγου» με την ανασυγκρότηση του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ) που κλήθηκε στην ουσία να προσδώσει μια επίφαση κοινωνικής συμφωνίας σε ήδη ειλημμένες αποφάσεις αλλά και η ψήφιση του νομοσχεδίου για το ΔΙΚΑΤΣΑ συνιστούν το πρώτο ( και ελπίζουμε το μόνο ) έργο που έχει να επιδείξει η κυβέρνηση στη σύνοδο των υπουργών παιδείας στην Νορβηγία το Μάιο.[1] Προ των πυλών βρίσκονται επίσης τα νομοσχέδια για την αξιολόγηση και τα Ινστιτούτα Δια Βίου Εκπαίδευσης (ΙΔΒΕ).

Παράλληλα όμως και ενάντια στην προσπάθεια της κυβέρνησης για ομαλή ενσωμάτωση όψεων της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης αναπτύσσονται και οι πρώτες σχετικά μαζικές αντιστάσεις των φοιτητών. Το προηγούμενο διάστημα πραγματοποιήθηκαν μερικές από τις πιο μαζικές φοιτητικές πορείες των τελευταίων χρόνων και αρκετές σχολές τέλεσαν υπό κατάληψη. Μάλιστα όταν οι αντιστάσεις όλων των κομματιών της εκπαίδευσης συναρθρώθηκαν σ’ ένα πανεκπαιδευτικό μπλοκ πέτυχαν την απονομιμοποίηση του ΕΣΥΠ αφού υπό το βάρος των κινητοποιήσεων αποχώρησαν τα συνδικάτα και ο Συνασπισμός. Δυστυχώς, δεν έλειψαν ούτε αυτή τη φορά οι ξεχωριστές πορείες, τα ξεχωριστά συντονιστικά μειώνοντας τη δυναμική του όλου εγχειρήματος.

Αυτό το κλίμα, λοιπόν, αποτυπώθηκε σε κάποιο βαθμό και στις εκλογές. Αρχικά, να σημειώσουμε ότι η συμμετοχή στις εκλογές ήταν ιδιαίτερα αυξημένη, γεγονός που μπορεί να ερμηνευθεί με πολλούς τρόπους. Οφείλεται μεν στην καλή λειτουργία των μηχανισμών που έχουν αναπτύξει οι μεγάλες παρατάξεις αλλά εν μέρει και στο ενδιαφέρον του φοιτητικού κόσμου για τις εξελίξεις στην εκπαίδευση. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι φοιτητικές εκλογές αποτελούν θεσμό που εμπεδώνεται όλο και περισσότερο στη συνείδηση των φοιτητών ακόμα και μ’ ένα στρεβλό τρόπο.

Η επομένη των εκλογών, λοιπόν, βρήκε τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ως κυβερνητική πλέον παράταξη που έχει ταχθεί υπέρ της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης ελαφρώς αποδυναμωμένη. Η φθορά που υπέστη απορρέει από τη δυσαρέσκεια των φοιτητών για τις τρέχουσες εξελίξεις. Σαφώς η συγκυρία απαιτούσε μια μεγαλύτερη πτώση της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο μηχανισμός που έχει στήσει τόσα χρόνια δεν είναι εύκολο να απόδομηθεί τόσο σύντομα.

Η ΠΑΣΠ παρουσιάζοντας μια αμελητέα άνοδο στην ουσία συγκρατήθηκε στα συνήθη της ποσοστά, αφού η σοσιαλφιλελεύθερη μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ από τη μια, η οργανωτική σύγχυση και κόντρα που επικρατούν στο εσωτερικό της απ’ την άλλη δεν της επέτρεψαν να παρουσιαστεί ως μια αξιοπρεπής αντιπολιτευόμενη δύναμη.

Σημαντικά ενδυναμωμένη βρέθηκε η ΠΚΣ, η οποία κάνοντας μια καλή συνδικαλιστική δουλειά για τα δικά της δεδομένα όλο το χρόνο κατάφερε να αποτελέσει έναν αξιόπιστο αριστερό πόλο στα πανεπιστήμια. Βέβαια το κλίμα που είχε δημιουργήσει το ΚΚΕ πραγματοποιώντας πετυχημένες καμπάνιες για κεντρικά πολιτικά ζητήματα σαφώς την ευνόησε. Είναι όμως γεγονός ότι η δυναμική που κατάφερε να διαμορφώσει με τη δημιουργία  συντονιστικού της (για τη φύση και το περιεχόμενο του οποίου έχει γίνει λόγος στο προηγούμενο τεύχος ) σταδιακά εξασθένησε. Έτσι, ενώ την πρώτη περίοδο των κινητοποιήσεων οι δυνάμεις της ΠΚΣ βρίσκονταν σε πλεονεκτικότερη θέση έναντι των δυνάμεων της ΕΑΑΚ, μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα τα κινηματικά μπλοκ των δυο χώρων ήταν συγκρίσιμα.

Τα σχήματα ΔΑΡΑΣ παρουσίασαν επίσης μια μικρή άνοδο χωρίς όμως να πετύχουν σε καμία περίπτωση να εμφανιστούν ως μια αξιόπιστη αριστερή δύναμη, ικανή να εκφράσει τα συμφέροντα της θιγόμενης πλειοψηφίας των φοιτητών. Ιδιαίτερα σε κινηματικό επίπεδο χαρακτηρίστηκαν για την απουσία τους. Η αδυναμία άρθρωσης ενός δομημένου πολιτικού λόγου που να απαντά στην αναγκαιότητα της συγκυρίας και οικοδόμησης αντιστάσεων αλλά και η ψηφοθηρικού τύπου παρέμβαση καθηλώνουν το χώρο αυτό σε ποσοστά μικρότερα ακόμη κι απ’ αυτά που παίρνει ο ΣΥΝ στις βουλευτικές εκλογές. Όλες αυτές οι αδυναμίες και οι αντιφάσεις  προκύπτουν βέβαια από την ηγεμονική θέση που έχει ο ΣΥΝ στα ΔΑΡΑΣ οδηγώντας αναπόφευκτα σε δορυφοριοποίηση τις μικρές οργανώσεις της ριζοσπαστικής αριστεράς που συμμετέχουν σ’ αυτά τα σχήματα.

Τα σχήματα της ΕΑΑΚ βγήκαν ενισχυμένα στην εκλογική καταγραφή. Όλο το προηγούμενο διάστημα παρά τα προβλήματα και τις αντιφάσεις τους βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων σημειώνοντας διαρκώς μια ανοδική πορεία σε κινηματικό επίπεδο, η οποία εννοείται ότι δε θα μπορούσε να μεταφερθεί μηχανιστικά στο εκλογικό επίπεδο. Βέβαια ο σεχταρισμός που επέδειξε κάποιες στιγμές αυτός ο χώρος αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις η εκβιαστική προσπάθεια κλιμάκωσης του αγώνα χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι αντικειμενικές συνθήκες, συνιστούν παράγοντες που περιόρισαν τις δυνατότητες της ΕΑΑΚ. Η άνοδος που σημείωσαν τα σχήματα της ΕΑΑΚ δεν ήταν ομοιογενής. Τα καλύτερα ποσοστά καταγράφηκαν ως συνήθως σε σχολές όπως τα πολυτεχνεία με κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα και έντονές κινηματικές αναπαραστάσεις. Γενικά θα ήταν λάθος να ειπωθεί ότι στις εκλογές δικαιώθηκε σε απόλυτο βαθμό η πολιτική αντίληψη που πρόκρινε κάποια συγκεκριμένη τάση απ’ αυτές που παρεμβαίνουν στην ΕΑΑΚ. Αυτό που θα μπορούσε να εξαχθεί ως συμπέρασμα είναι ότι πήγαν καλά τα σχήματα που έκαναν μια συγκροτημένη παρέμβαση, ανέδειξαν τα τρέχοντα ζητήματα και πρόκριναν αγώνες λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε σχολή.

Αν όμως η ανάγνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων στα ΑΕΙ αποπνέει έναν θετικό αέρα, στα ΤΕΙ η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ βρίσκεται πολύ κοντά στην αυτοδυναμία τη στιγμή που όλες οι αριστερές συλλογικότητες – με εξαίρεση ίσως την ΠΚΣ – φυτοζωούν. Στα ΤΕΙ καταφεύγουν φοιτητές που προέρχονται στην πλειοψηφία τους από κατώτερα λαϊκά στρώματα και που θα ενταχθούν στην αγορά εργασίας με τους πλέον δυσμενείς όρους αφού τα επαγγελματικά τους δικαιώματα είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Η υπερεπαναστατική ρητορεία και ο σεχταρισμός που χαρακτηρίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις τα σχήματα της ΕΑΑΚ δε μπορούν να εμπνεύσουν τους φοιτητές των ΤΕΙ. Η ΕΑΑΚ είναι αναγκαίο να συνδεθεί με τον κόσμο αυτό πραγματοποιώντας στα ΤΕΙ μια παρέμβαση με συγκροτημένο τρόπο, ώστε να αποτελέσει τη δύναμη εκείνη που θα μπορέσει να πετύχει άμεσα υλικές νίκες και να ενοποιήσει τη θιγόμενη πλειοψηφία των φοιτητών σε ΤΕΙ και ΑΕΙ στη βάση των κοινών τους διεκδικήσεων πέρα από συντεχνιακές λογικές.

Η εκλογική αναμέτρηση τελείωσε, οι κινηματικές διαδικασίες όμως πρέπει να κλιμακωθούν εν όψει της συνόδου των υπουργών παιδείας το Μάιο στο Μπεργκεν. Ο συντονισμός όλων των αγωνιζόμενων κομματιών της εκπαίδευσης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να έχουν νικηφόρα προοπτική οι αγώνες.

 

[1] Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ψηφίστηκε επί της αρχής από το Συνασπισμό ενώ ορισμένα άρθρα του ψηφίστηκαν και από το ΚΚΕ την ίδια στιγμή που οι παρατάξεις τους στα πανεπιστήμια δήλωναν την αντίθεση τους στο νομοσχέδιο. Εκτός από την αδυναμία και την ασυνέπεια στην οποία υπέπεσε για ακόμη μια φορά η κοινοβουλευτική Αριστερά, ταυτόχρονα εξασφάλισε «αριστερή» νομιμοποίηση σε μια αντιδραστική επιλογή της κυβέρνησης.


Σπάρτακος 79, Μάης 2005

Αρχείο Σπάρτακου


https://wp.me/p6Uul6-w7

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s