Ισπανία: Η Ενωμένη Αριστερά… διαιρεμένη

Σπάρτακος 78, Φλεβάρης 2005


Ισπανικό κράτος:

Η Ενωμένη Αριστερά… διαιρεμένη

Του Jaime Pastor

 

Η 8η (έκτακτη) Ομοσπονδιακή Συνδιάσκεψη της Ενωμένης Αριστεράς (IU) έλαβε χώρα στη Μαδρίτη στις 10 Δεκεμβρίου 2004. Αυτή η συνδιάσκεψη είχε συγκληθεί μετά τα άσχημα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στις ευρωεκλογές, προκειμένου να εξετάσει τις αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων και επίσης να συζητήσει εναλλακτικές προτάσεις για την επανα-δραστηριοποίηση της οργάνωσης. Στην πραγματικότητα, οι διεργασίες αυτής της συνδιάσκεψης αποκάλυψαν μια αξιοσημείωτα διαιρεμένη οργάνωση, ενώ η ηγετική ομάδα του Gaspar Llamazares γνώρισε έντονη αμφισβήτηση.

Παρόλο που η επίσημη πολιτική απόφαση έλαβε το 60.6 % των ψήφων, με 26.6% κατά και 12.9% αποχή, η υποστήριξη που κέρδισε το εναλλακτικό σχέδιο απόφασης (27.8% υπέρ, 55.4% κατά και 16.9% αποχή) που υπερασπίστηκαν 21 μέλη του Ομοσπονδιακού Πολιτικού Συμβουλίου (που ανήκαν στις τρεις τάσεις, «Αριστερή Πλατφόρμα», «Κριτικό Ρεύμα της Ανδαλουσίας» και «Εναλλακτικός Χώρος» – δηλαδή το Espacio Alternativo στο οποίο συμμετέχουν οι αγωνιστές και αγωνίστριες της 4ης Διεθνούς, σημ. μτφρ) έδειξε την ύπαρξη μιας αρκετά ισχυρής αριστερής αντιπολίτευσης.

Η συζήτηση για τη φύση του νέου πολιτικού κύκλου, για τη στρατηγική και την τακτική που πρέπει να υιοθετηθεί σε σχέση με τη νέα κυβέρνηση και για τον τύπο πολιτικής εκπαίδευσης βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων των περισσότερων ομοσπονδιών και αυτό επέτρεψε στο σχέδιο απόφασής μας (του οποίου ο τίτλος ήταν «Θέσεις για μια αντικαπιταλιστική, εναλλακτική, ομοσπονδιακή, δημοκρατική και πλουραλιστική Ενωμένη Αριστερά») να κερδίσει πλειοψηφική υποστήριξη σε αρκετές απ’ αυτές.

Αλλά η διαίρεση έγινε σαφέστερα φανερή μετά τα αποτελέσματα που πέτυχαν οι τρεις λίστες που κατέβηκαν για τις εκλογές για το ήμισυ του αριθμού των μελών του Ομοσπονδιακού Πολιτικού Συμβουλίου (το άλλο μισό εκλέχτηκε από τις διάφορες ομοσπονδίες της IU στη διάρκεια του Ιανουαρίου του 2005).

Η λίστα μ’ επικεφαλής τον απερχόμενο Γενικό Συντονιστή, Gaspar Llamazares, πήρε το 49,52% των ψήφων και 54 μέλη· η λίστα μ’ επικεφαλής τον Enrique Santiago (πρώην ηγέτη της Νεολαίας του Κομμουνιστικού Κόμματος, που είχε την υποστήριξη ενός τμήματος της νεολαίας αλλά επίσης και της ηγεσίας του ΚΚ Ισπανίας και των ηγετών του πλειοψηφικού τομέα της Ανδαλουσίας) πήρε 38,1 % και 42 μέλη· και, τέλος, εκείνη μ’ επικεφαλής το Sebastian Martin Recio (δήμαρχο, εκλεγμένο με απόλυτη πλειοψηφία, της πόλης Carmona κοντά στη Σεβίλλη) πήρε 12.38 % και 14 μέλη. Αυτή η τελευταία λίστα αποτελούνταν από μέλη του «Κριτικού Ρεύματος της Ανδαλουσίας», της «Ενωτικής Εργατικής Κολεκτίβας» (CUT, που συνδέεται με μια αγρεργατική ομοσπονδία με πραγματική παρουσία στην Ανδαλουσία) του Espacio Alternativo και ενός μέρους της «Αριστερής Πλατφόρμας».

Παρόλο που οι δύο αυτές τελευταίες λίστες είχαν διαφωνίες μεταξύ τους, ενώθηκαν στην κριτική τους ενάντια στις μεθόδους της ηγετικής ομάδας του Llamazares και στη διεκδίκηση μιας πλουραλιστικής ηγεσίας, ιδιαίτερα μετά τα αποτελέσματα αυτής της συνδιάσκεψης.

Αλλά μπροστά στην πιθανότητα σύγκλισης αυτών των δύο λιστών στην εκλογή του Γενικού Συντονιστή, ο τομέας του Llamazares έκανε τη συνδιάσκεψη να υιοθετήσει, με μια οριακή πλειοψηφία, μια τροποποίηση που όριζε ότι οι Γενικοί Συντονιστές των ομοσπονδιών είχαν το δικαίωμα να λάβουν μέρος σ’ αυτό τον πρώτο εκλογικό γύρο (ο δεύτερος γύρος έλαβε χώρο στις 22 Ιανουαρίου μπροστά στο άλλο μισό των μελών που εκλέγονται απευθείας από τις ομοσπονδίες – η ψηφοφορία αυτή έλαβε χώρα μετά τη συγγραφή αυτού του άρθρου, σημ. μτφρ)

Η απόφαση εφαρμογής αυτής της τροποποίησης αμέσως (καθώς ο τομέας του Llamazares είχε την πλειοψηφία ανάμεσα στους Συντονιστές) προκάλεσε μια έντονη αντιπαράθεση, που οδήγησε τον Enrique Santiago να αποσύρει την υποψηφιότητά του από την ψηφοφορία του Ιανουαρίου και τελικά ο Llamazares επανεκλέχτηκε. Αλλά η έλλειψη νομιμότητας αυτής της «λύσης» είχε μια εξαιρετικά αρνητική επίδραση, όχι μόνο πάνω σε πολλούς αγωνιστές αλλά και στο κοινωνικό και εκλογικό περίγυρο της IU.

Μένει να αποδειχθεί, είτε με Llamazares είτε με το Santiago ως Γενικό Συντονιστή, αν μπορούμε να καθιερώσουμε μια ηγεσία που ενώ θα σέβεται τις αποφάσεις που υιοθετήθηκαν απ’ αυτή τη συνδιάσκεψη και την αναλογική εκπροσώπηση που κάθε λίστα κέρδισε, δεν θα αναπαράγει μια δυναμική αντιπαράθεσης και θα είναι ικανή να βοηθήσει την ανασυγκρότηση ολόκληρης της οργάνωσης και πάνω απ’ όλα να επανακτήσει την αξιοπιστία της προκειμένου να κατακτήσει, μαζί με το κοινωνικό κίνημα, ένα εναλλακτικό και αυτόνομο χώρο στα αριστερά του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE).

Οφείλουμε επίσης να αναφέρουμε την υιοθέτηση από τη συνδιάσκεψη μιας τροποποίησης που υποστηρίχθηκε από το Espacio Alternativo που υποχρεώνει τα ηγετικά σώματα να διεξάγουν ένα εσωτερικό δημοψήφισμα κάθε φορά που τίθεται ζήτημα εκλογικής και κυβερνητικής συμμαχίας με άλλες πολιτικές δυνάμεις.

Αυτό είναι αρκετά σημαντικό, δεδομένου ότι τώρα αρχίζουμε και βλέπουμε την ανάπτυξη ολοένα και περισσότερο κριτικών θέσεων αναφορικά με τη συμμετοχή σε κυβερνήσεις όπως εκείνη του PNV στη Χώρα των Βάσκων ή την παρουσία συμμάχων της Iniciativa per Catalunya στην κυβέρνηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος αυτής της Αυτόνομης Κοινότητας.

Ένα πολύ αβέβαιο μέλλον

Αν η διάγνωση της σημερινής κατάστασης της IU είναι πολύ εύκολο να γίνει – μια πολύ βαθιά κρίση κοινού πολιτικού σχεδίου και ταυτότητας και ιδιαίτερα μια τάση προς την εξαφάνιση της εσωτερικής πολιτικής ζωής, που αντικαθίσταται από τη ζωή των διαφορετικών τομέων και πολιτικών «οικογενειών» – η θεραπεία για την επούλωση των πληγών, που έγιναν βαθύτερες την προηγούμενη περίοδο, είναι δύσκολο να βρεθεί.

Ο τομέας του Llamazares έχει μια σχετικά σαφή ιδέα για το σχέδιο του – να γίνει μια πολιτική δύναμη συμπληρωματική προς την κυβέρνηση του PSOE και να οικοδομήσει ένα κόμμα που δίνει προτεραιότητα στη δραστηριότητα εντός των θεσμών και των ΜΜΕ.

Στον τομέα που εκπροσωπεί ο Enrique Santiago υπάρχουν δυνητικές διαφορές πάνω στο πώς κατανοείται η αυτονομία που η IU πρέπει να έχει σε σχέση με το PSOE (ο λόγος περί «κόμματος αγώνα και κυβέρνησης» συνεχίζει να είναι κυρίαρχος), πάνω στις σχέσεις με το κοινωνικό κίνημα και πάνω στο μοντέλο πολιτικής οργάνωσης που πρέπει να αναπτυχθεί (ανανέωση ή όχι των ηγεσιών, ρόλος του ΚΚ Ισπανίας σε σχέση με την Ενωμένη Αριστερά…)

Όσον αφορά τη λίστα στην οποία συμμετείχε το Espacio Alternativo, οι διαφορές είναι μάλλον με την CUT, η οποία τείνει να αρνηθεί τις αλλαγές που έχουν συμβεί στην πολιτική κατάσταση μετά την ήττα του Λαϊκού Κόμματος (PP) του Aznar και τον ερχομό της κυβέρνησης του PSOE, παρόλο που υπάρχει μια ισχυρή σύγκλιση γύρω από την αναγκαιότητα να συνδεθεί το κοινωνικό ζήτημα με το εθνικό ζήτημα στα πλαίσια μιας αντικαπιταλιστικής και δημοκρατικής προοπτικής.

Το πιο σημαντικό πρόβλημα βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός δεν έχει ακόμη υπάρξει ένας νέος κύκλος πολιτικών και κοινωνικών αγώνων (πέρα από την περίπτωση των πολιτικών ναυπηγείων της δημόσιας επιχείρησης Izar, που απειλούνται με ιδιωτικοποίηση κάτω από την πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη διαρκή αντιπαράθεση πάνω στο εθνικό ζήτημα· τη Βασκική σύγκρουση, την μεταρρύθμιση του Καταλανικού Συντάγματος και την αναγνώριση της πολυεθνικής πραγματικότητας του Ισπανικού Κράτους).

Η Δεξιά και η Καθολική Εκκλησία ασκούν μια τακτική αντιπαράθεσης που διευκολύνει τον έλεγχο των δυνάμεων της Αριστεράς από την κυβέρνηση Zapatero. Στη διάρκεια των συζητήσεων για τον προϋπολογισμό του 2005, η κυβέρνηση Zapatero χαιρετίστηκε από τους εργοδότες για τη συνέχεια της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής της τελευταίας περιόδου και την προσαρμογή της στα κριτήρια του Συμφώνου Σταθερότητας της Ε.Ε.. Οι αριστερές δυνάμεις, αντιθέτως, έλαμψαν δια της σιωπής τους.

Η εκστρατεία για τη ψήφιση του «Όχι» στο δημοψήφισμα της 20ης Φεβρουαρίου για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα θα μπορούσε να καταστήσει την Ενωμένη Αριστερά ικανή για να βρει ξανά την εσωτερική της ενότητα και να εμφανιστεί ότι προτείνει ένα εναλλακτικό λόγο και προτάσεις σε σχέση με το PSOE.

Αλλά ούτε η εσωτερική της κατάσταση, ούτε και το ελάχιστο ενδιαφέρον που επιδεικνύεται από τη σημερινή της ηγεσία στην οργάνωση αυτής της εκστρατείας δίνουν ιδιαίτερες ελπίδες ώστε αυτό να συμβεί.

 


Σπάρτακος 78, Φλεβάρης 2005

Αρχείο Σπάρτακου


https://wp.me/p6Uul6-yD


 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s