ΟΚΔΕ-Σπάρτακος: Εμπρός για την αντικαπιταλιστική ανασύνθεση

Σπάρτακος 75, Ιούλης 2004


Προκήρυξη ΟΚΔΕ-Σπάρτακος, 19/6/2004


Εμπρός για την αντικαπιταλιστική ανασύνθεση

«Μα γιατί επιτέλους, οι αριστεροί δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους και είναι χωρισμένοι σε τόσες μικρές ομάδες»; Η εύλογη απορία, που συναντάμε καθημερινά από εργαζόμενους και νεολαίους, προκύπτει από ένα πραγματικόκ πρόβλημα εντός της αριστεράς με τις αλαζονικές και αντισυντροφικές συμπεριφορές καθώς και τους τεχνητούς διαχωρισμούς.

Το πρόβλημα, όμως, δεν αναπαράγεται μόνο από τις ηγεμονίστικες και διασπαστικές λογικές αλλά και από αυτούς που καπηλεύονται την «ενότητα της αριστεράς» με την πληκτική επανάληψη και τις κούφιες αναφορές. Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν όλες οι οργανώσεις (από το ΚΚΕ μέχρι την εξωκοινοβουλευτική αριστερά) μιλούν στο όνομα κάποιου μετώπου.

Παρά τις καλές προθέσεις, υπάρχει ο κίνδυνος το αίτημα της ενότητας της αριστεράς να αντιμετωπιστεί ως ένα ηθικό πρόσταγμα, όπου οι ευθύνες για τη διάσπαση και τον κατακερματισμό της αποδίδονται σε μια αφηρημένη «ηθική και  «αξιακή» κατάπτωση των ηγεσιών της. Η θέση αυτή όμως δεν μπορεί να εξηγήσει την κατάσταση στο σύνολό της.

Αν θεωρήσουμε ότι η ενότητα αποτελεί ένα πολιτικό αίτημα που πηγάζει μέσα από την αναγκαιότητα των αγώνων και των κινημάτων, τότε θα πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά για τους όρους και τις προϋποθέσεις που μπορούν να εξασφαλίσουν ότι θα είναι ουσιαστική, δυναμική και προωθητική.

Το αίτημα αυτό, λοιπόν, δεν μπορεί να ιδωθεί έξω από τα πολιτικά διλήμματα, τις διαφορετικές στρατηγικές, στοχεύσεις και μεθόδους. Και βεβαίως δεν μπορεί να απονευρωθεί πολιτικά· να τεθεί δηλαδή πέρα και πάνω από τις πάντα υπαρκτές διαιρέσεις ανάμεσα σ’ αυτούς που θέλουν να μεταρρυθμίσουν και σ’ αυτούς που θέλουν να ανατρέψουν αυτό τον «καλύτερο δυνατό κόσμο».  

Πολιτικό και κοινωνικό

Οι κοινωνικοί αγώνες και τα κινήματα αποτελούν το βασικό πεδίο όπου θα πρέπει να αναζητηθεί η συνάντηση της αριστεράς. Η αριστερά είναι ανάγκη να υιοθετήσει τη λογική του ενιαίου μετώπου «χτυπάμε μαζί, βαδίζουμε χωριστά» και να επιδιώξει τη συνεργασία και τη συμπόρευση όλων των εργατικών οργανώσεων σε κοινά ταξικά και αγωνιστικά αιτήματα· να συμβάλει ώστε η αντιπαράθεση να πάρει χαρακτηριστικά «τάξης ενάντια σε τάξη». Εξάλλου, η εμπειρία των μεγάλων αντιπολεμικών διαδηλώσεων και η γενική απεργία για το ασφαλιστικό έδειξε ότι η δυναμική των αυθόρμητων και μαζικών εκδηλώσεων είναι σε θέση να προσπερνάει τα κομματικά πανό και τις μικροηγεμονίστικες πρακτικές.

Αυτό όμως δε σημαίνει ότι υπάρχει ένας αυτόματος μηχανισμός μεταφοράς της κοινωνικής εμπειρίας σε κάποια πολιτική συμφωνία. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βάδισαν μαζί ενάντια στον πόλεμο στο Ιράκ χωρίς να σημαίνει ότι χρησιμοποίησαν τα ίδια αναλυτικά εργαλεία ή ότι έβγαλαν και τα ίδια πολιτικά συμπεράσματα. Εντός των κοινωνικών κινημάτων και των αγώνων υπάρχουν ταυτόχρονα πολλές διαφορετικές στρατηγικές, οι οποίες πολλές φορές έρχονται και σε αντιπαράθεση, όπως είδαμε πρόσφατα για το Ευρωσύνταγμα, τον ευρωστρατό κ.ά. 

Η κρίση στο ΣΥΡΙΖΑ

Είναι αλήθεια ότι πολλοί αγωνιστές στήριξαν τις ελπίδες τους στη γέννηση ενός σχήματος που διακήρυσσε ότι θα άλλαζε το τοπίο στην ελληνική αριστερά. Η αδυναμία συγκρότησης ψηφοδελτίου στις ευρωεκλογές θέτει το ερώτημα για τις αιτίες αυτής της κρίσης. Η πιο διαδεδομένη άποψη αποδίδει τις ευθύνες στις αλαζονικές συμπεριφορές των ηγεσιών και κυρίως του ΣΥΝ. Είναι αλήθεια ότι η ηγεσία του ΣΥΝ αθέτησε τις υποσχέσεις και προσπάθησε να επιβάλει καπελωματικά τις δικές της κατευθύνσεις. Το πρόβλημα όμως ξεκινάει πιο πριν. Γιατί ένας σχηματισμός της αριστεράς στήριξε την επιβίωσή του σε μια «συμφωνία κυρίων»; Ας μην γελιόμαστε. Το ζήτημα δεν είναι απλά ηθικό. Η ηγεσία του ΣΥΝ κατάφερε να καθορίσει τις εξελίξεις γιατί απέναντί της είχε  μικρές και διασπασμένες οργανώσεις με διαφορετικούς πολιτικούς προσανατολισμούς και στόχους.

Η πιο βασική αιτία, όμως, είναι οι πολιτικές διαφωνίες που χαρακτηρίζουν τις διάφορες συνιστώσες. Η διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένας μέσος όρος συμφωνιών και θέσεων που τώρα φαίνεται ανίκανη να διαμορφώσει ένα κοινό πολιτικό πλαίσιο. Αυτό δείχνει ότι δεν μπορεί να ξεπεραστούν εύκολα πολιτικά ζητήματα, όπως ο χαρακτήρας της Ε.Ε. Η πολιτική ενότητα δεν μπορεί να εκβιασθεί, ούτε να βασιστεί σε προσωπικές επιθυμίες. Και είναι ακριβώς αυτός ο λόγος που τα όρια του εγχειρήματος (αν θα υπάρξει κάποια συνέχεια αργότερα) είναι περιορισμένα.

Ο αντικαπιταλιστικές οργανώσεις εντός ΣΥΡΙΖΑ υποτίμησαν τις υπάρχουσες πολιτικές διαφορές στο όνομα της ενότητας και της πολιτικής έκφρασης των κινημάτων. Όπως επίσης υποτίμησαν ότι σ’ αυτό το Συνασπισμό, ο ΣΥΝ εξ’ αρχής κατείχε την ηγεμονία πολιτικά και οργανωτικά. 

Για την αντικαπιταλιστική ανασύνθεση

Η ανάδυση του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος, η αναβάθμιση του πολιτικού ρόλου σημαντικών οργανώσεων της ριζοσπαστικής  αριστεράς στη Δυτική Ευρώπη δημιούργησαν πιο ευνοϊκές συνθήκες για την προώθηση και στην Ελλάδα του σχεδίου της αντικαπιταλιστικής ανασύνθεσης. Αντ’ αυτού, οι περισσότερες οργανώσεις προτίμησαν είτε να μιλήσουν για μια αφηρημένη «ενότητα της αριστεράς» (επιλέγοντας τη δορυφοριοποίηση γύρω από το ΣΥΝ), είτε να προτάξουν την πολιτική τους καθαρότητα με ξεχωριστές πορείες (ΜΕΡΑ). Οι μεν φετιχοποίησαν την κοινωνική εμπειρία («βρεθήκαμε στους δρόμους και άρα να βρεθούμε στις κάλπες»), οι δε αποθέωσαν το επαναστατικό πρόγραμμα αποδίδοντάς του μεταφυσικές δυνατότητες.

Απέναντι σ’ αυτές τις δύο λογικές εμείς προτείνουμε ότι οι οργανώσεις της αριστεράς που μοιράζονται ένα αντικαπιταλιστικό όραμα, που βρέθηκαν μαζί στους αγώνες ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, που έχουν σπάσει από το σεχταρισμό έπρεπε να προχωρήσουν τολμηρά στη συγκρότηση μιας ενωτικής πρωτοβουλίας, με κύρια απεύθυνση τις υπόλοιπες οργανώσεις της ριζοσπαστικής/επαναστατικής αριστεράς αλλά και τους ανένταχτους αγωνιστές, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς.

Η πρόταση αυτή δεν πηγάζει από μια ανάγκη για «τεχνητό» διαχωρισμό από τους ρεφορμιστές. Θεωρούμε ότι δεν είναι δυνατό κάποιος να παρακάμψει τα διλήμματα της ανατροπής ή της διαχείρισης του συστήματος, της κυβερνητικής συμμετοχής της αριστεράς και της θεσμικής ενσωμάτωσης των κινημάτων. Αντίθετα, είναι παρόντα καθημερινά μέσα σε μικρούς ή μεγάλους αγώνες. Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η αντικαπιταλιστική ανασύνθεση πρέπει να ξεκινήσει από τις δυνάμεις που τοποθετούνται ξεκάθαρα και ανοιχτά απέναντι στα ερωτήματα αυτά. Θεωρούμε ότι με τον τρόπο αυτό θα διαμορφωνόταν μια πιο πειστική και ουσιαστική πρόταση απέναντι σε ανθρώπους και τάσεις εντός των ρεφορμιστικών κομμάτων και των συνδικάτων που αμφισβητούν τις επιλογές των ηγεσιών τους και μπορούν να μπουν σε τροχιά ρήξης με τους σχηματισμούς αυτούς. Στην αντίθετη περίπτωση θα κυριαρχήσουν λογικές δονκιχωτισμού που ονειρεύονται ότι θα κατακτήσουν τα μεγάλα ακροατήρια ή λογικές παραγοντισμού που πιστεύουν ότι θα παίξουν με τους συσχετισμούς και τη βαρύτητα των προσωπικοτήτων.

Οι επιτυχημένες εμπειρίες ανασύνθεσης στην Ευρώπη (Γαλλία, Σκωτία, Πορτογαλία κ.ά.) οφείλονται στο ότι συνδυάζουν μια διακριτή αντικαπιταλιστική πλατφόρμα μαζί με μια ταξική και κινηματική παρέμβαση στα μαζικά κινήματα και την κοινωνία. Τη ραχοκοκαλιά αυτών των εγχειρημάτων αποτελούσαν οργανώσεις και κόμματα της επαναστατικής αριστεράς που αντιλήφθηκαν έγκαιρα την αναγκαιότητα αυτή. Οι οργανώσεις της 4ης Διεθνούς συμμετείχαν σε όλες αυτές τις προσπάθειες με στόχο την εμφάνισης μιας μαζικής, ριζοσπαστικής και ανταγωνιστικής προς τον καπιταλισμό πρότασης για την αριστερά και τα κινήματα. Η ανασύνθεση δεν βγήκε από κάποια παρθενογένεση αλλά μέσα από τις απόπειρες διαμόρφωσης ενός επαναστατικού σχεδίου για μια άλλη κοινωνία. Από εκεί εκκινεί και εκεί καταλήγει.

Παλεύουμε για μια αντικαπιταλιστική αριστερά:

● ταξική, που θα επιδιώκει τη μέγιστη ενότητα δράσης των εργαζόμενων και θα είναι ανεξάρτητη από μηχανισμούς του κράτους

● διεθνιστική, που θα εμπνέεται από τους αγώνες των καταπιεσμένων σε όλο τον κόσμο, θα εκφράζει τη διεθνή αλληλεγγύη της και θα πολεμάει τον εχθρό πρώτα στην ίδια της τη χώρα

● πλουραλιστική, που θα σέβεται την πολιτική αυτονομία όλων των συνιστωσών της και θα επιτρέπει το συντροφικό διάλογο μέσα από δομές που θα εξασφαλίζουν τη δημοκρατία και την αποτελεσματικότητα στη δράση

● οικολογική, προσδίδοντας  περιεχόμενο ριζοσπαστικό και κοινωνικό στα σύγχρονα περιβαλλοντολογικά προβλήματα απέναντι στις «κερδοφόρες» λογικές της μόλυνσης ή της «πράσινης» διαχείρισης.

● φεμινιστική, για την ισότητα των δύο φύλων μέσα από τη ματιά της αριστερής ριζοσπαστικής φεμινιστικής κριτικής

● κινηματική, που θα πρωταγωνιστεί στα μαζικά κινήματα και τους αγώνες για την αυτονομία τους, τη ριζοπαστικοποίηση και την αποτροπή γραφειοκρατικοποίησής τους 

Για μια σοσιαλιστική κοινωνία των συμβουλίων, μακριά και πέρα από τις γραφειοκρατικές παραμορφώσεις

 

ΟΚΔΕ Σπάρτακος

Ελληνικό τμήμα της 4ης Διεθνούς

www.okde.org ● grafeio@okde.org ● τηλ./φαξ 210 33 01 297


Το ίδιο σε μορφή προκήρυξης για τύπωμα:


Σπάρτακος 75, Ιούλης 2004

Αρχείο Σπάρτακου


https://tpt4.org/?p=2793

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s