Γαλλία: Τρεις μήνες μετά το συνέδριο της LCR

Σπάρτακος 73, Φλεβάρης 2004


Γαλλία:

Τρεις μήνες μετά το συνέδριο της Ligue Communiste Révolutionnaire

του Χρίστου Ιωνά

Ο τύπος της ελληνικής ριζοσπαστικής αριστεράς δημοσίευσε τον τελευταίο καιρό αρκετά θριαμβευτικά άρθρα σε σχέση με τη γαλλική πολιτική κατάσταση και με την αυξανόμενη επιρροή της επαναστατικής αριστεράς, ιδιαίτερα της LCR. Πρέπει να πούμε ότι διάφορες έρευνες, που δημοσιεύτηκαν πριν τα Χριστούγεννα, δικαιολογούν αυτή την αισιοδοξία, αφού μαρτυρούν μια γερή εμπιστοσύνη του πληθυσμού σε αυτό που ονομάζεται άκρα αριστερά, αλλά που στην πράξη θεωρείται πως παίζει το ρόλο μιας αληθινής αριστεράς. Έτσι, είναι στην άκρα αριστερά που ο πληθυσμός δίνει την εμπιστοσύνη του για να ξεκινήσουν αληθινές μεταρρυθμίσεις στη χώρα αυτή: στη Lutte Ouvriere και στην LCR, σαν τις μόνες αληθινά μεταρρυθμιστικές οργανώσεις -μπορεί να μοιάζει αστείο, αλλά αυτό δείχνουν οι σημερινές εξελίξεις. Πράγματι, ο καπιταλισμός δεν αφήνει σήμερα πλέον χώρο στα σοσιαλιστικά και τα κομμουνιστικά κόμματα για να διαχειριστούν όπως παλιά μερικά κοινωνικά προβλήματα και, έτσι, οι εργαζόμενοι και οι νέοι στρέφονται πλέον προς τη ριζοσπαστική αριστερά, για να γίνουν αληθινές βαθιές μεταρρυθμίσεις, πράγμα που βέβαια δεν θα μπορέσει να γίνει χωρίς ρήξη με το σύστημα.

Ωστόσο, η γαλλική κατάσταση, στα τέλη του Γενάρη, 3 μήνες μετά το συνέδριο της LCR, 2 μήνες πριν τις περιφερειακές εκλογές, δεν είναι τόσο κόκκινη όσο θα μπορούσαμε να το ελπίσουμε!

Ζεστό φθινόπωρο σε θλιβερό φόντο

Δύο τάσεις αποκαλύφθηκαν μετά την τεράστια κινητοποίηση του Μάη και του Ιούνη του 2003 (συντάξεις, αποκέντρωση) και του καλοκαιριού (καλλιτέχνες, συγέντρωση στο Λαρζάκ).

Η καρποφορία των αγώνων αυτών διαπιστώνεται σε πολλά σημεία: συνέχιση του αγώνα των καλλιτεχνών, που έχουν καταφέρει μερικές θεαματικές παρεμβάσεις στην τηλεόραση. Επιτυχία της συνάντησης του Σεν Ντενί (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ), με γερή κινητοποίηση συνδικάτων και συλλογικοτήτων. Βαθύτερα, σημαντικές εξελίξεις στο συνδικαλιστικό κίνημα: η CFDT, που πρόδωσε τους εργαζόμενους στο ζήτημα των συντάξεων, χάνει χιλιάδες ή και δεκάδες χιλιάδες μέλη, που μετακινούνται κυρίως προς τα συνδικάτα που αγωνίστηκαν για την υπεράσπιση των συντάξεων (CGT, FSU, SUD). Παράλληλα, προχωράει και η σκέψη, όπως το λέγαμε το καλοκαίρι, για μια τμηματική επανενοποίηση του γαλλικού συνδικαλιστικού κινήματος, που είναι τόσο διασπασμένο. Η διεργασία αυτή είναι δύσκολη, όπως το αποδεικνύουν και οι συζητήσεις πριν από το συνέδριο της FSU, και η ηγεσία της CGT, από την πλευρά της, είναι πολύ προσεκτική, γιατί θέλει να δώσει την εικόνα ενός «μετριοπαθούς» συνδικαλισμού. Αλλά ταυτόχρονα θα μπορούσε να φέρει ανατροπές, αν δεν παραμείνει συζήτηση ειδικών. Τελευταίο στοιχείο (μεταξύ άλλων): η κατακόρυφη πτώση της εμπιστοσύνης στην κυβερνητική δεξιά, που εγκαταλείπεται από τμήμα της εκλογικής της πελατείας. Αυτό αποτελεί παράγοντα κρίσης στο εσωτερικό της, με τον Σιράκ από τη μια να χρησιμοποιεί τον Ραφαρέν και με τον όχι λιγότερο δημαγωγό υπουργό εσωτερικών, Σαρκοζύ, από την άλλη, να ετοιμάζεται, παρά τον Σιράκ, να… του πάρει τη θέση του στην προεδρεία! Στο πλαίσιο αυτό, μοιάζει εύλογο οι εκλογές του Μαρτίου να αποτελέσουν εθνική πολιτική κριτική ενάντια στην κυβερνητική δεξιά.

Ταυτόχρονα, υπάρχουν πολλά εμπόδια στα αριστερά. Το πρώτο είναι η φθορά, αφού η κυβέρνηση, μετά τη σχετική της νίκη στις συντάξεις, συνεχίζει να εφαρμόζει μια πολιτική που είναι η πιο αντιδραστική μετά από το 1945: Σχέδιο διάλυσης της κοινωνικής ασφάλισης, για να αναπτύξει τις ιδιωτικές ασφαλίσεις. Σχέδιο να περάσει το πρόγραμμα της εργοδοσίας εφαρμόζοντας συμβάσεις εργασίας 5 ετών, που θα αντικαταστήσουν σιγά σιγά τις συμβάσεις αορίστου χρόνου, πράγμα που θα αποτελούσε προφανώς τεράστια υποχώρηση για τους εργαζόμενους, για τους οποίους ο κανόνας θα γινόταν η ανασφάλεια. Αν προσθέσουμε και άλλους αντιδραστικούς ελιγμούς, όπως με την προσπάθεια να ποινικοποιηθεί η έκτρωση, επιθέσεις στους συνδικαλιστές μέσω της δικαιοσύνης, έχουμε μια μικρή ιδέα για την έκταση της καταστροφής που αποτελεί η κυβέρνηση Ραφαρέν. Και το πρόβλημα είναι ότι, απέναντι σε μια τέτοια πολιτική, το τελευταίο τρίμηνο δεν είδαμε καμία απεργία εθνικής κλίμακας, εάν εξαιρέσουμε την απεργία στο υπουργείο εξωτερικών, που κινητοποίησε… πρεσβευτές, αλλά και κυρίως υπαλλήλους στο υπουργείο και στις πρεσβείες, στα γαλλικά πολιτιστικά ιδρύματα και σχολεία στο εξωτερικό. Η περίοδος «μετά τις κινητοποιήσεις για τις συντάξεις» αποδείχτηκε επομένως πολύ δύσκολη και μόνο τώρα οι εργαζόμενοι στο δημόσιο ξανα-αρχίζουν απεργίες για τον προϋπολογισμό και τους μισθούς, αν και σε διασπαρμένες μέρες ανά κλάδο (σιδηρόδρομοι, ηλεκτρισμός,…). Η συγκεντροποίηση σε μια εθνική ημέρα δράσης γίνεται επομένως στόχος, κυρίως όταν βλέπουμε να συνεχίζονται οι απολύσεις. Αλλά αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι οι εργαζόμενοι θα ζητήσουν εξασφαλίσεις στις συνδικαλιστικές τους ηγεσίες πριν να προχωρήσουν περισσότερο.

Το συνέδριο της LCR

Στο κοινωνικό και πολιτικό αυτό πλαίσιο, το συνέδριο LCR αποτέλεσε πολιτικό γεγονός πρώτης γραμμής, που ταυτόχρονα δείχνει δύο πράγματα:

Τη θέση του γαλλικού τμήματος της 4ης Διεθνούς στην πολιτική σκηνή. Ο εκπρόσωπός της, Ολιβιέ Μπεζανσενό, είναι πλέον πιο δημοφιλής από την Αρλέτ Λαγκιγιέ, που παραδοσιακά εκφράζει την Lutte Ouvriere. Η διόγκωση της LCR είναι προφανής, νέες οργανώσεις βάσης δημιουργούνται και η Λίγκα θα ενσωματώσει τώρα και τους (νέους) αγωνιστές του «Σοσιαλισμού από τα κάτω» (ομάδα που συνδέεται με το βρετανικό SWP).

Η Λίγκα θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο ακόμα και για τις εκλογικές μάχες, τόσο για την απήχησή της στον πρώτο γύρο όσο και για τη θέση που θα πάρει στο δεύτερο γύρο, την οποία περιμένουν τόσο η αριστερά… όσο και η δεξιά!

Για τη Λίγκα, αυτό που πολιτικά παίζεται είναι διπλό:

  1. Πώς να διατυπωθεί και να υλοποιηθεί η παραδοσιακή θέση της LCR, που είναι ακριβώς το αντίθετο μιας σέκτας: η οικοδόμηση μιας αντικαπιταλιστικής αριστεράς;
  2. Ποιες συμμαχίες για τις εκλογές (περιφερειακές, ευρωπαϊκές), με δεδομένο ότι θα ήταν σχεδόν αδύνατο να παρακάμψει τη Lutte Ouvriere, που αντιτίθεται στο σχέδιο οικοδόμησης μιας αντικαπιταλιστικής αριστεράς;

Απέναντι στα ερωτήματα αυτά, όπως συνηθίζεται, υπήρξαν πολλές τάσεις που διαμορφώθηκαν, ανάλογα με τις εκτιμήσεις και με τις κατάλληλες απαντήσεις. Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι τάσεις αυτές δεν αναπαρήχθησαν με ακρίβεια από το τελευταίο συνέδριο: είναι το σημάδι μιας αληθινής πολιτικής ζωής. Ορισμένοι σύντροφοι στην Ελλάδα, που παρακολούθησαν επί τόπου ή από μακριά το συνέδριο αναφέρθηκαν στη μια ή στην άλλη τάση ως «δεξιά»: δυστυχώς αυτό δείχνει πως δεν καταλαβαίνουν τον πλούτο μιας συζήτησης της οποίας το διακύβευμα είναι το ίδιο για όλους: να βρεθεί ο καλύτερος τρόπος για να σταματήσουμε την αντιδραστική δεξιά και να διαμορφώσουμε μια πλατιά αριστερή εναλλακτική πρόταση. Από την άποψη αυτήν, οι απαντήσεις δεν είναι πολύ απλές.

Δύο κύριες ψηφοφορίες βγήκαν από το συνέδριο: η πρώτη είναι η ψήφος κατά περίπου 85% των συνέδρων ενός καλέσματος για την οικοδόμηση μιας αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Το κάλεσμα αυτό συνοδεύεται και από ένα οργανωτικό σχέδιο ενθάρρυνσης να οικοδομηθούν τοπικά οργανώσεις που να παίρνουν υπόψη τους τις τοπικές ιδιομορφίες, πράγμα που είναι σημαντικό για μια οργάνωση της οποίας τα τρία τέταρτα είναι πλέον εκτός παρισινής περιφέρειας. Η άλλη ψήφος, η μόνη που προβλήθηκε από τα μήντια… και την ευρωπαϊκή άκρα αριστερά, είναι η επιλογή να κατέβουν σε εθνικό επίπεδο κοινές λίστες μόνο με την Lutte Ouvriere στις εκλογές, περιφερειακές και ευρωπαϊκές.

Εκλογική συμμαχία LO-LCR

Όλος ο κόσμος το παραδέχεται: η εκλογική συμμαχία με την LO ήταν αναπόφευκτη: σε εθνικό επίπεδο, καμία άλλη πολιτική οργάνωση δεν τοποθετείται σε αντικαπιταλιστική προοπτική. Οι Πράσινοι, παρά την «αριστερή» ηγεσία που εξέλεξαν, αλληλοσπαράσσονται μεταξύ οπαδών της αυτονομίας και… της συμμαχίας με το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που τους υπόσχεται εκλόγιμες θέσεις στις λίστες του. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, παρά τα αντικαπιταλιστικά του λόγια, έχει την ίδια τοποθέτηση και η ανησυχία του προέρχεται από το ότι κινδυνεύει να χάσει τους τελευταίους εκλεγμένους του στην περιοχή του Παρισιού. Επιπλέον, όταν ξέρει κανείς πως μόλις το καλοκαίρι η LO έγραφε ότι η LCR βρίσκεται στο στρατόπεδο του Σιράκ, καταλαβαίνουμε το μέγεθος της πολιτικής ήττας της οργάνωσης αυτής, που θα έχει μεγάλη δυσκολία να πείσει ένα τμήμα των μελών της για την πολιτική της συνοχή! Είναι, πάντως, μια ακόμα απόδειξη της πολύ εκλογικίστικης χροιάς της LO, που παραδέχτηκε πολύ αργά ότι, με τους νέους αντι-δημοκρατικούς εκλογικούς νόμους, χρειαζόταν συμμαχία!

Με όλα αυτά υπόψη, ένα από τα κύρια σημεία διαφωνιών στο συνέδριο ήταν δύο ερωτήματα που τίθεντο στην LCR, αποτελώντας ταυτόχρονα και διαχωριστικές γραμμές και αντικείμενα μεγαλύτερης ή μικρότερης κριτικής:

  • Πώς η λίστα LO-LCR αντιλαμβάνεται το άνοιγμα σε τοπικές συσπειρώσεις (περιφερειακές, δημοτικές,…) που αναφέρονται στην αντικαπιταλιστική αριστερά;

Η δυνατότητα αυτή έγινε αποδεκτή από την LO, που παραδοσιακά τις εναντιώνεται, αλλά με όρους που κινδυνεύουν να αποδειχτούν υπερβολικά αυστηροί για τέτοιες συσπειρώσεις: κυρίως να αποδεχτούν το πλαίσιο της εθνικής λίστας. Όμως, τέτοιες συσπειρώσεις, εξορισμού, δεν είναι ομογενοποιημένες (και καμιά φορά μάλιστα σχηματίζονται ενάντια στα πολιτικά κόμματα, που τα θεωρούν ενοχλητικά!) και, έτσι, υπάρχουν λίγες πιθανότητες να δούμε να εντάσσονται τέτοια μορφώματα από την πραγματική πολιτική ενεργοποίηση στη χώρα. Για παράδειγμα στην Τουλούζ ο τέως ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος έχει έρθει σε αριστερή ρήξη προσπαθεί να ολοκληρώσει μια τέτοια συσπείρωση. Ή στην περιοχή του Παρισιού, όπου ο Πατρίκ Μπραουζέκ, ηγέτης του αριστερού ανανεωτικού ρεύματος (renovateurs) του ΚΚΓ, ο οποίος ήθελε να συμμαχήσει με την LCR, προσπαθεί τώρα να συσπειρώσει μια «αριστερά πολιτών» με μία από τις πιο χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες του διάσημου Agir contre le chomage (AC!), την Claire Villiers. Το παράδοξο είναι πως το ΚΚΓ είναι που κοντεύει να δεχτεί τη συσπείρωση αυτήν…

  • Και είναι, έπειτα, και το ζήτημα του δεύτερου γύρου.

Στις προεδρικές εκλογές του 2002, η LCR είχε αποφασίσει να μην δώσει γραμμή για το 2ο γύρο, πράγμα που αποτελούσε σημαντική αλλαγή σε σχέση με την παράδοσή της. Μετά από πέντε χρόνια διακυβέρνησης Ζοσπέν και πληθυντικής αριστεράς, η δυσφορία των εργαζομένων και των νέων έμοιαζε να συγκλίνει με μια τέτοια θέση. Η κυρίαρχη εντύπωση άλλωστε είναι ότι αν ήταν στην κυβέρνηση η αριστερά, σε πολλούς τομείς, δεν θα έκανε τίποτα το διαφορετικό απ’ ό,τι κάνει ο Ραφαρέν. Αλλά η πραγματικότητα άλλαξε τη θέση και, δεδομένου του 2ου γύρου του 2002, η Λίγκα τελικά έδωσε σαν γραμμή… να καταψηφιστεί ο Λε Πεν! Για τις τωρινές εκλογές, η γραμμή παραμένει η ίδια, καθώς η LO εναντιώνεται έντονα σε κάθε οδηγία υπερψήφισης στο 2ο γύρο. Τελικά δέχτηκε η ενιαία λίστα LO-LCR να καλέσει για ψήφο στα αριστερά, εάν στο 2ο γύρο μοιάζει πιθανόν να νικήσει το Εθνκό Μέτωπο. Η θέση αυτή θέτει τεράστια προβλήματα για μια μειοψηφία της LCR, που εξηγεί ότι, απέναντι σε μια τόσο σκληρή δεξιά, η θέση της LCR δεν θα περάσει καθόλου εύκολα όχι μόνο σε ένα τμήμα των ψηφοφόρων του ΚΚΓ και του ΣΚ, που βλέπουν την LCR με συμπάθεια, αλλά ούτε καν στους συμπαθούντες με πλατιά έννοια της ίδιας της Λίγκας (φαίνεται ότι στους στενούς συμπαθούντες της οργάνωσης η γραμμή αυτή δεν θέτει πρόβλημα).

Η Λίγκα στο στόχαστρο

Αυτό που είναι προφανές είναι ότι, από το καλοκαίρι, η δεξιά και η αριστερά έχουν βαλθεί να επιτίθενται στην LCR, με διάφορες δικαιολογίες, αλλά στην ουσία για λόγους που είναι τελικά ευχάριστοι: είναι ο φόβος των διαχειριστών του κεφαλαίου απέναντι στην άνοδο των αντικαπιταλιστικών και διεθνιστικών ιδεών που ενσαρκώνει η LCR. Οι δηλητηριώδεις δηλώσεις ενάντια σε όλους τους «εξτρεμισμούς», που συνδέουν το Εθνικό Μέτωπο και την LCR, έχουν γίνει σήμερα πολύ της μόδας, πράγμα που είναι ακόμα πιο απαράδεκτο καθώς τα λόγια αυτά προβάλλονται από αυτούς ακριβώς που, με την πολιτική τους, ευνόησαν την ενίσχυση του Λε Πεν. Αντίθετα, αυτό που προσπαθεί σήμερα το ΣΚ, με τη στήριξη του ΚΚΓ, είναι να απομονώσει στην πράξη την LCR, όπως έγινε πρόσφατα με το κάλεσμα του ΣΚ για δράση της αριστεράς ενάντια στο κυβερνητικό σχέδιο προώθησης των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου: την ίδια ώρα που η LCR καλούσε για ενότητα της αριστεράς στην δράση, το ΣΚ, με τη στήριξη του ΚΚΓ, εξηγούσε πολύ σοβαρά ότι, εάν η LCR θέλει να συνδεθεί, θα πρέπει να το κάνει αφού το κάλεσμα του ΣΚ θα έχει προηγουμένως συζητηθεί και υπογραφεί από τις άλλες δυνάμεις, ενώ το ΚΚΓ προσθέτει πως δεν μπορεί να πιστέψει κανείς ότι η LCR αγωνίζεται ενάντια στη δεξιά εάν δεν διακρίνει στις εκλογές δεξιά και αριστερά. Ο στόχος έχει λοιπόν καθοριστεί ενάντια στους επαναστάτες και οι πρώτες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η τακτική αυτή έχει μια ορισμένη επιτυχία: η κυβερνητική δεξιά μοιάζει πράγματι να ηττάται, αλλά στα αριστερά οι λίστες γύρω από το ΣΚ, το ΚΚΓ και τους Πράσινους παίρνουν γύρω στο 40%, ενώ οι λίστες LO-LCR παίρνουν μόνο 6%: αυτό που φαίνεται να συμβαίνει, στη φάση αυτήν, είναι ότι οι εργαζόμενοι επιλέγουν τη ρεφορμιστική αριστερά, για να τιμωρήσουν τη δεξιά και για να αποφύγουν κακές εκπλήξεις από το Εθνικό Μέτωπο, του οποίου το σκορ, στην πρώτη αυτή δημοσκόπηση, είναι εντυπωσιακό: 14%.

Μπορεί κανείς να θεωρήσει -αν και είναι ενδεχόμενες όλες οι εξελίξεις- πως το εκλογικό σκορ θα είναι πιο κοντά στο 6% παρά στο 10% του 2002, αλλά το πιο σημαντικό βρίσκεται αλλού: ποια κινητοποίηση θα γίνει με τις λίστες LO-LCR και πώς, στην καμπάνια αυτήν, η LCR θα μπορέσει να περάσει την ιδέα μιας αναγκαίας αντικαπιταλιστικής αριστεράς, η οποία θα περιλαμβάνει προφανώς και αγωνιστές ή συμπαθούντες ή και εκλογείς της ρεφορμιστικής αριστεράς, και αυτό σε φόντο, εί δυνατόν, αγώνων, που είναι και το κρίσιμο κριτήριο. Από την άποψη αυτήν, είναι σημαντικό να φανεί στην καμπάνια η διαφορά ανάμεσα σε μια LO, που είναι αναδιπλωμένη στον πυρήνα της, θεωρούμενο ως τον πυρήνα του μελλοντικού κόμματος, και στην ανοιχτή και αισιόδοξη αντίληψη για μια διαδικασία οικοδόμησης μιας αντικαπιταλιστικής οργάνωσης του 21ου αιώνα.

Χρίστος Ιωνάς


Σπάρτακος 73, Φλεβάρης 2004

Αρχείο Σπάρτακου


https://tpt4.org/?p=3532

There is one comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s