Βραζιλία: Συνέντευξη με τον Orlando Fantasini

Σπάρτακος 68, Γενάρης 2003


O Orlando Fantasini είναι ομοσπονδιακός βουλευτής του ΡΤ και ανήκει στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία (τάση του ΡΤ, που αποτελείται από τους συντρόφους της 4ης Διεθνούς)

  • Ποιές είναι οι εντυπώσεις σου από την κατάσταση της σημερινής βραζιλιάνικης συγκυρίας, μετά τις εκλογές και τη νίκη του Λούλα;

Η νίκη του Λούλα είναι το προϊόν της ανικανοποίησης της κοινωνίας από το νεοφιλελευθερισμό, αλλά είναι επίσης και το προϊόν της πολιτικής δράσης που το κόμμα ανέπτυξε επί χρόνια, για να φτάσει στην κυβέρνηση.

Ωστόσο, μπορεί να κερδίσαμε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά η οικονομική εξουσία εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια των ελίτ, όπως και η εξουσία επί των μέσων παραγωγής και των μέσων επικοινωνίας. Έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε για να πετύχουμε την πραγματική εξουσία και τον πλήρη έλεγχο της χώρα.

Η σύνθεση της κυβέρνησης που διάλεξε ο Λούλα, σε πρώτη φάση έχει για στόχο να βελτιώσει το πλαίσιο αυτό, για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε.

Εμείς, στη Σοσιαλιστική Δημοκρατία, αποφασίσαμε να συνεργαστούμε με την κυβέρνηση, χωρίς να εγκαταλείψουμε τις αρχές μας. Τη στιγμή αυτήν, είμαστε σε αναμονή απέναντι στις μεταρρυθμίσεις. Η προοπτική της κυβέρνησης αυτής είναι να κυβερνήσει με όλους τους τομείς της κοινωνίας -αυτό αποδεικνύει η επιλογή των υπουργείων. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορούν είτε να σημάνουν ένα μεγάλο βήμα μπροστά, είτε να βρεθούν στη συνέχεια της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης του Φερνάντο Ενρίκε Καρντόσο (FHC).

Το στρατόπεδο της αριστεράς(1) του ΡΤ έχει έναν κρίσιμο ρόλο να παίξει στον αγώνα αυτόν. Οι τομείς της δεξιάς και της ελίτ θα προσπαθήσουν να επηρεάσουν την κυβέρνηση Λούλα και εμείς, στο στρατόπεδο της αριστεράς, θα πρέπει να κάνουμε ό,τι γίνεται για να μετακινηθεί η κυβέρνηση Λούλα όλο και πιο πολύ προς το δημοκρατικό και λαϊκό στρατόπεδο. Ο Λούλα θα υποστεί τεράστιες πιέσεις και, αν παραμείνουμε απλοί θεατές στη διαδικασία αυτήν, χωρίς να κάνουμε τίποτα, είναι σαφές πως η δεξιά τελικά θα επικρατήσει.

Εάν καταφέρουμε να οργανωθούμε και να εργαστούμε με τα κοινωνικά κινήματα, τότε θα μπορέσουμε να κερδίσουμε τη μάχη ενάντια στη δεξιά

  • Ποιές είναι οι προοπτικές που διαγράφονται μέσα στην κυβέρνηση αυτήν, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, σε σχέση με την προηγούμενη κατάσταση με τον τέως πρόεδρο FHC;

Η κυβέρνηση προτείνει μερικές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις: πρόνοια, δικαστική μεταρρύθμιση -πράγμα βασικό για να υπάρξει εγγύηση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη για όλους τους Βραζιλιάνους-, φορολογική μεταρρύθμιση -που μπορεί να βοηθήσει τη χώρα-, και άλλες μεταρρυθμίσεις που είναι επείγουσες.

Σε διεθνές επίπεδο, το γεγονός πως ο Λούλα διόρισε έναν διπλωμάτη καριέρας για Υπουργό Εξωτερικών (2), αφήνει να διαφανεί πως θέλει ο ίδιος να ασκήσει την εξωτερική πολιτική της χώρας, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στο Νότιο Κώνο (3). Πριν την 1η Ιανουαρίου, πήγε στην Αργεντινή. Αυτό δείχνει πως θέλει να ενισχυθεί ο Νότιος Κώνος. Ήδη εκδήλωσε τη θέλησή του η Βραζιλία να προβεί σε συγκεκριμένες και ενεργητικές πράξεις σε σχέση με τις συγκρούσεις στην Κολομβία, που διαρκούν εδώ και 40 χρόνια. Το ίδιο και για την κατάσταση στη Βενεζουέλα. Έτσι, είναι μια εξωτερική πολιτική που στρέφεται προς την ενσωμάτωση των λατινο-αμερικάνικων χωρών.

Είναι μια εξωτερική πολιτική που στρέφεται προς μια δράση διεθνώς που προσπαθεί να «βρει λύσεις στις συγκρούσεις μέσα από τραπέζι διαπραγματεύσεων», όπως το είπε ο Λούλα. Έτσι, αποκλείεται η χρήση της δύναμης στην επίλυση των διενέξεων. Η διαφορά με την προηγούμενη κυβέρνηση είναι ότι ο FHC παρέμεινε υποταγμένος στις διαταγές της βορειοαμερικάνικης κυβέρνησης, ενώ ο Λούλα θα προασπαθήσει να οικοδομήσει ένα πιο συμπυκνωμένο, πιο ενωμένο, μπλοκ στο επίπεδο της Λατινικής Αμερικής.

  • Ποιές είναι οι αντιδράσεις των Βραζιλιάνων εργαζομένων απέναντι στις διάφορες προτάσεις των τωρινών υπουργών, κατά τις 10 αυτές πρώτες μέρες της νέας κυβέρνησης;

Η κοινωνία ελπίζει σε θετικές δράσεις της κυβέρνησης. Όταν ο Jacques Wagner, υπουργός εργασίας, πρότεινε να καταργηθεί το 40% του εγγυητικού ποσού (αποζημίωση απόλυσης) που οι εργοδότες πρέπει να δίνουν στους εργαζόμενους όταν τους απολύουν, υπήρξε ένα κύμα διαμαρτυριών στους διάφορους τομείς ενάντια στο μέτρο αυτό. Η κυβέρνηση εγγυάται πως όλες οι μεταρρυθμιστικές προτάσεις θα συζητηθούν μέσα στην κοινωνία και με το ενδιαφερόμενο τμήμα της.

Άλλες προτάσεις, όπως για παράδειγμα, η πρόταση του υπουργού οικονομίας, Palocci, (που έχουμε μεγάλες δυσκολίες να δεχτούμε) σε σχέση με την αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας. Δεν πιστεύουμε πως πρέπει να δώσουμε αυτονομία στην Κεντρική Τράπεζα, αλλά αντίθετα ότι πρέπει να εγγυηθούμε σήμερα τα εργαλεία ελέγχου της, γιατί είναι ήδη υπερβολικά αυτόνομη. Κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης FHC, η Κεντρική Τράπεζα δημιούργησε μια «τρύπα» 22 δισεκατομμυρίων ρεάλ (κάπου 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων) για να σώσει τρεις τραπεζίτες.

Έτσι, μέσα στο κόμμα, υπάρχουν διαφορετικοί προσανατολισμοί για τις προτάσεις. Μέσα στην κοινωνία επίσης υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Αλλά υπάρχει η δυνατότητα να πραγματοποιηθεί η συζήτηση αυτή με την κοινωνία, με το κόμμα, με τους εκλεγμένους του κόμματος στη Βουλή.

Ο Miguel Rossetto, ο σύντροφός μας της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, υπουργός αγροτικής μεταρρύθμισης, έβγαλε ένα λόγο, την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του στο υπουργείο, πολύ σαφή, λέγοντας πως το λαϊκό κίνημα δεν θα έπρεπε να είναι κηδεμόνας της κυβέρνησης, αλλά ούτε και η κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να πνίξει το λαϊκό κίνημα. Πρέπει, επομένως, να κρατήσουμε μια στάση διαλόγου και να απαντήσουμε κυρίως σε αυτούς που πάντα είχαν αποκλειστεί από την κοινωνική διαδικασία. Υπάρχουν δυσαρέσκειες, αλλά επίσης υπάρχουν και εγγυήσεις για να προχωρήσει η συζήτηση με την κοινωνία, με τα πολιτικά κόμματα.

  • Ποιές είναι οι προοπτικές των αντιπροσώπων (ομοσπονδιακών και γερουσιαστών) του ΡΤ απέναντι στις ενδεχόμενες αντιφάσεις ανάμεσα στη γραμμή του κόμματος και στις κυβερνητικές προτάσεις;

Η ομάδα των εκλεγμένων του ΡΤ είναι η κυριότερη ομάδα του εθνικού κοινοβουλίου. Η ομάδα αυτή ήδη συνεδρίασε και αποφάσισε ότι δεν θα γίνουμε απλώς υποστηριχτές της κυβέρνησης. Θέλουμε να έχουμε το δικαίωμα να συμμετέχουμε στις συζητήσεις, να παρεμβαίνουμε, να τοποθετούμαστε διαφορετικά. Ο υπουργός οικονομίας, Παλότσι, παρευρέθη σε συνεδρίαση της ομάδας, όταν παρουσίασε την πρόταση για αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας και τελικά κατέληξε πως θα χρειαστούν πολλές συζητήσεις με την ομάδα, πριν μπορέσει να πάρει απόφαση. Η κοινοβουλευτική ομάδα έχει αποφασίσει να στηρίξει την κυβέρνηση, με την προϋπόθεση να μπορεί να συμμετάσχει στις συζητήσεις για τις κυβερνητικές προτάσεις.

  • Πώς αντιμετωπίζουν οι εκλεγμένοι του ΡΤ τις ενδεχόμενες αντιφάσεις ανάμεσα στις αποφάσεις των συνεδρίων του ΡΤ και στις κυβερνητικές αποφάσεις;

Τη στιγμή αυτήν, δεν έχουμε ακόμα διαφωνίες, γιατί είμαστε ακόμα στο χώρο των προτάσεων. Παρά τις προτάσεις ορισμένων υπουργών, δεν μπορούμε να πούμε πως είναι ακόμα πράξεις. Οι εκλεγμένοι είναι πολύ σαφείς, σε σχέση με αυτό. Θέλουμε μια ενεργητική συμμετοχή στις συζητήσεις πριν να γίνουν προτάσεις.
Από την άλλη πλευρά, η αριστερά του ΡΤ συνεδρίασε και αποφάσισε πως δεν μπορούμε πλέον να παραμείνουμε στο χρονοδιάγραμμα που έχει επιβάλει η πλειοψηφία του κόμματος. Πρέπει να επεξεργαστούμε τη δική μας ατζέντα για να προλαβαίνουμε τις συζητήσεις. Έτσι, το στρατόπεδο της αριστεράς, αποφάσισε να προωθήσει μια σειρά συζητήσεις με τις διάφορες ευαισθησίες για την αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας. Αυτό θα επιτρέψει να παρθεί μια απόφαση με ενιαίο τρόπο. Εάν χρειάζεται αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας, τί τύπος αυτονομίας και ποιά εργαλεία ελέγχου; Το στρατόπεδο της αριστεράς θα έχει, έτσι, θεμελιακό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Όχι για να οικοδομήσει μια αντιπολίτευση, αλλά για να συγκροτήσει μια δύναμη προτάσεων.

  • Ποιές είναι οι προοπτικές μαζικής παρέμβασης σε αυτή την περίοδο;

Υπάρχει μια τεράστια ελπίδα που έχει γεννηθεί στις μάζες από την κυβέρνηση Λούλα. Ο Λούλα εξελέγη με το 60% των ψήφων. Το Δεκέμβρη του 2002, είχε το 76% της συγκατάθεσης των Βραζιλιάνων. Είναι μια ελπίδα τόσο σημαντική που υπάρχει και ο κίνδυνος προσαρμογής στην κατάσταση αυτήν. Θα χρειαστεί η λαϊκή στήριξη για να καταπολεμηθεί η ελίτ. Έτσι, αυτοί που πιστεύουν πως τα λαϊκά κινήματα θα πρέπει να παραμείνουν σε αναμονή αυταπατώνται. Πρέπει να βοηθήσουμε για να μπορέσουν να οργανωθούν κινήματα, να αναπτυχθούν, να είναι πιο απαιτητικά για τα δικαιώματά τους, για την κατάστασή τους σαν πολίτες, κλπ. Δεν πρέπει να κάνουμε το ίδιο λάθος με τον Τσάβες, δηλαδή μια μεγάλη λαϊκή, αλλά ανοργάνωτη, στήριξη. Η παράδοση στη Βραζιλία είναι η παράδοση ενός δυνατού και οργανωμένου λαϊκού κινήματος. Πρέπει να το τροφοδοτήσουμε αυτό. Η προοπτική είναι να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε τη δουλειά αυτή, αναπτύσσοντας την κριτική συνείδηση, για να μπορέσει και η κυβέρνηση να αισθανθεί αρκετά δυνατή ώστε να κάνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

[ Τη συνέντευξη πήρε η Beatrice Whitaker ]

Σημειώσεις:

(1) Το στρατόπεδο της αριστεράς του ΡΤ αποτελείται από τις εξής τάσεις: Σοσιαλιστική Δύναμη, Σοσιαλιστική Δημοκρατία (είναι η μεγαλύτερη), Συνάρθρωση της Αριστεράς, Σοσιαλιστικό Ρεύμα των Εργαζομένων, Κίνημα της Σοσιαλιστικής Αριστεράς και ανεξάρτητοι (που αποτελούν πάνω από το 10% του στρατοπέδου της αριστεράς).

(2) Πρέσβης Celso Amorim.

(3) Νότιος Κώνος: Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Χιλή]


Σπάρτακος 68, Γενάρης 2003

Αρχείο Σπάρτακου


https://tpt4.org/?p=3154

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s