Πόλεμος και Παγκοσμιοποίηση

Σπάρτακος 62, Νοέμβρης 2001

του Δημήτρη Λιβιεράτου

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου και κάτω από τα ερείπια του τραγικού Μανχάταν, φαίνεται ότι λιποθύμησε και η παγκοσμιοποίηση. Το αμερικανικό ιδεολόγημα που τόσο ταλαιπώρησε την απανταχού διανόηση, και ιδιαίτερα της αριστεράς, έπαψε σχεδόν να αναφέρεται. Ίσως να το ξαναθυμηθούν πάνω στα ερείπια του Αφγανιστάν. Είχαμε πει από την αρχή ότι πρόκειται για ένα ιδεολόγημα, ένα σύνθημα για κατανάλωση, της αμερικανικής καπιταλιστικής τάξης. Πολλοί εκ της αριστεράς έσπευσαν να αποδεχθούν την αντικειμενική προοδευτικότητα μιας τέτοιας παγκοσμιοποίησης που θα έσπαγε τα οικονομικά σύνορα και πίσω της θα έσουρνε έναν αναγκαστικό διεθνισμό των αγορών. Όνειρο ήταν και πάει. Λέγαμε πάντα ότι πρόκειται για ένα ακόμα ιδεολόγημα, όπως τόσα άλλα, που κατά καιρούς εξαπολύθηκαν στην ανθρωπότητα από τον καλά λαδωμένο προπαγανδιστικό μηχανισμό του αμερικάνικου, συνακολουθούμενου από ευρωπαϊκό, καπιταλισμού που αποσκοπούσε και εννοούσε τη δυτικοποίηση και προεκτεινόμενη την αμερικανοποίηση της παγκόσμιας ζωής. Να δεχθεί ο κόσμος όλος τον τρόπο ζωής, καθημερινής συμπεριφοράς, ψυχαγωγίας, τροφοδοσίας, ηθικής και ότι άλλο σκεφτείς, της αμερικανικής κοινωνίας. Ανέφικτα πράγματα, λέγαμε. Το ένα εικοστό πέμπτο του πληθυσμού της γης να επιβάλει τον τρόπο ζωής του.

Τώρα, το τόσο επεξεργασμένο σύνθημα της παγκοσμιοποίησης, ουσιαστικά ξεχάστηκε. Στη θέση του, προσωρινά ή μόνιμα, δεν γνωρίζουμε, μπήκε το καινούριο σύνθημα της τρομοκρατίας. Η ενότητα του δυτικού πολιτισμού απέναντι στην τρομοκρατία, όπως την καθορίζουν τα αμερικανικά επιτελεία. Ο πρόεδρος Μπους λέει: «οι ΗΠΑ είναι η καλύτερη δημοκρατία του κόσμου. Όποιος αμφιβάλλει γι’ αυτό, είναι τρομοκράτης ή φίλος των τρομοκρατών και θα αντιμετωπίζεται σαν εχθρός των ΗΠΑ που αντιπροσωπεύουν την καλύτερη δημοκρατία, και θα υποστεί τις συνέπειες».

Ο παραλογισμός θυμίζει ανάλογες θεωρίες στο τέλος της σταλινικής περιόδου Μπρέζνιεφ. Όταν διαφωνούσε με το καθεστώς ο στρατηγός Γκριγκορένκο, πέρναγε στο δικαστήριο, όπου ο εισαγγελεύς επιχειρηματολογούσε ανάλογα. «Είμαστε η καλύτερη σοσιαλιστική χώρα του κόσμου. Η πιο καλή για το λαό. Οποιος διαφωνεί μαζί της είναι τρελός». Επομένως, ο στρατηγός Γκριγκορένκο καταδικαζόταν να κλειστεί στο τρελοκομείο.

Μπήκαμε σε άγρια φάση του ολοκληρωτισμού τού παραπαίοντος νομαδικού κεφαλαίου. Μετά από τη συντριβή των χρηματιστηρίων και το αδύνατον της επιβολής μέσω των χρηματιστηριακών διαπλοκών, απομένει η βία. Αποκαλύπτεται το πρόσωπο του ολοκληρωτικού καπιταλισμού που κρυβόταν πίσω από αυτόματες λειτουργίες της αγοράς. Δύσκολες ώρες θα περάσει η ανθρωπότητα με τέτοιους πικρά αποτυχημένους.

Ακόμα ένας πόλεμος του πετρελαίου

Ακόμα ένα σκληρό, πολύ αιματηρό, καταστροφικό επεισόδιο του πολέμου των πετρελαίων, του πολέμου των πλουσίων του πλανήτη μας. Το Αφγανιστάν υφίσταται όλη τη φοβερή πίεση του αμερικάνικου καπιταλισμού, ο οποίος δεν μπορεί να χτυπήσει τους πραγματικούς στόχους. Δεν μπορεί, δεν τολμά, να θίξει τη Σαουδική Αραβία και τα περιβάλλοντα αυτήν πετρελαιοπαραγωγικά κράτη, της αραβικής χερσονήσου. Κρατούν τα πετρέλαια που τόσο έχει ανάγκη η αδιόρθωτη καταναλωτική κοινωνία των ΗΠΑ.

Το Μανχάταν είναι ένα σκληρό επεισόδιο αυτού του πολέμου. Εχει αρχίσει πολλά χρόνια. Θα λέγαμε από τα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε έγιναν οι πρώτες απόπειρες αποτίναξης του ιμπεριαλιστικού ζυγού επί του πετρελαίου, από το Ιράν με τον τότε ηγέτη του Μοσαντέκ.

Επακολούθησαν πολλά επεισόδια. Πόλεμοι, πραξικοπήματα, δολοφονίες, επεμβάσεις, σφαγές. Και προ παντός η στήριξη του Ισραήλ σαν προκεχωρημένου φυλακίου των ΗΠΑ. Φύλακας φρουρός και συνεχής απειλή, των από τη φύση προικισμένων χωρών πετρελαίου στη Μέση Ανατολή. Συνεχίζεται έτσι το μαρτύριο των Παλαιστινίων.

ΗΠΑ και πετρέλαιο

Οι ΗΠΑ των 281 εκατ. κατοίκων, το ένα εικοστό πέμπτο του πληθυσμού της Γης, καταναλώνει το 25% της παγκόσμιας ενέργειας. Απίθανη σπατάλη που δεν μπορεί να συμμαζευτεί από τον άκρατο καπιταλισμό αυτής της τελευταίας περιόδου.
Οι αμερικανικές πηγές πετρελαίου εξαντλούνται. Η παραγωγή στις ΗΠΑ το 1999, τελευταία χρονιά που έχουμε στοιχεία, κατέβηκε ακόμα παρακάτω και έμεινε στους 354,7 εκατ. τόνους. Η κατανάλωση όμως αυξάνεται συνεχώς και έφθασε στους 882,8 εκατ. Τόνους. Επομένως οι εισαγωγές ανέρχονται στους 528,1 εκατ. τόνους, γεγονός που εκτόξευσε το έλλειμμα του Εμπορικού Ισοζυγίου το 1999 στα 331,48 δισ. Δολ. Και το 2000 435,38 δισ. Δολ. (Άρθρο «Οι ΗΠΑ ΣΗΜΕΡΑ» Σπάρτακος τ. 58 Ιαν. 2001).

Όταν έγινε η πρώτη μεγάλη παγκόσμια κρίση πετρελαίου το 1973, τότε που για πρώτη φορά εμφανίστηκαν οργανωμένες οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του ΟΠΕΚ, την παραγωγή και εμπορία του μεγαλύτερου μέρους ήλεγχαν οι αποκαλούμενες 7 αδελφές. Οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες, ιδιοκτησίας Αμερικανών, Άγγλων, Ολλανδών καπιταλιστών. Έτσι, από μια άλλη θυρίδα επανέρχονταν τα κέρδη στις προηγούμενες καπιταλιστικές χώρες.

Τώρα η κατάσταση έχει αλλάξει. Αυτές οι 7 αδελφές, οι διάδοχοί τους και τα εταιρικά σχήματα που τις αντικατέστησαν, έχουν εκδιωχθεί από πολλές χώρες. Μεγάλοι κρατικοί οργανισμοί, ισχυρές εταιρίες κρατικού καπιταλισμού έχουν αναλάβει σ’ αυτές τις χώρες την παραγωγή, εμπορία και διακίνηση του πετρελαίου.

Από τις 20 μεγαλύτερες εταιρίες πετρελαίου του κόσμου, οι 13 είναι δημόσιες. Ανήκουν στον τομέα του κρατικού καπιταλισμού. (λεπτομερής πίνακας σε Σπάρτατο τ. 55 Απρίλης-Μάης 2000 σελ. 19). Ας πάρουμε ακόμα ένα στοιχείο χρήσιμο στις εξηγήσεις μας. Οι 11 μεγαλύτερες χώρες παραγωγής πετρελαίου και κατά σειράν Σαουδική Αραβία, Αραβικά Εμιράτα, Ιράν, Βενεζουέλα, Νιγηρία, Ιράκ, Κουβέιτ, Αλγερία, Λιβύη, Κατάρ, Ινδονησία, εισέπραξαν το 1999 155,7 δισ. δολ. Με την άνοδο των τιμών που προκάλεσαν, έφθασαν το 2000 τα 260,5 δισ. δολ. Τα κέρδη των έξι μεγάλων εταιριών του παλαιού καπιταλιστικού κόσμου και κατά σειράν: ΕΧΟΝ, ΒΡ, AMOCO, Ντατς Σελ, Σεβρόν-Τεξάκο, Τοτάλ Φίνα Ελφ, ΕΝΙ, ήταν το 1999 30,7 δισ. δολ. και το 2000 64,6 δισ. δολάρια. Αν στα 260,5 δισ. δολάρια προσθέσουμε και τα εισπραττόμενα από τη Ρωσία και τις άλλες χώρες της πρώην ΕΣΣΔ υπολογίζουμε ότι τουλάχιστον ένα δισ. δολάρια την ημέρα φεύγει από τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες του προηγμένου καπιταλισμού. Μεγάλη και διαρκής οικονομική αιμορραγία.

Μια ακόμα φάση του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου

Ας μη γελιόμαστε να νομίζουμε ότι αποτελεί ακόμα ένα επεισόδιο της αμερικανικής πολιτικής. Πρόκειται για μια φάση του μεγάλου Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου και την αρχή του θα μπορούσαμε να τοποθετήσουμε, συμβατικά, στον Πόλεμο του Κόλπου εναντίον του Ιράκ το 1991. Μπορεί αυτή η χώρα να ηττήθηκε, να υπέστη μεγάλες καταστροφές, υλικές και ανθρωπινές, ακόμα σήμερα. Αλλά οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους, εθελοντές και υποχρεωμένοι να πάνε, δεν μπόρεσαν να νικήσουν. Δεν μπόρεσαν να κυριαρχήσουν στο πετρέλαιό του. Περιορίστηκαν να τσακίσουν τον μαχόμενο στρατό του Σαντάμ Χουσεϊν, αλλά δεν παρέμειναν να κατέχουν τη χώρα. Δεν μπορούσαν μια τέτοια επιχείρηση. Μάλλον ήταν η απαίτηση των συμμάχων αράβων πετρελαιοπαραγωγικών χωρών της περιοχής του Αραβικού Κόλπου, οι οποίοι χρηματοδότησαν τον πόλεμο κατά του φιλόδοξου και αναιδούς Χουσεϊν, ο οποίος επετέθη εναντίον του Κουβέιτ. Αλλά και δεν ήθελαν σε καμιά περίπτωση την εγκατάσταση ενός ξένου κατακτητή δίπλα τους. Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους υποχώρησαν μπροστά στους πραγματικούς χρηματοδότες.

Απεσύρθησαν και περιορίστηκαν σε αυστηρό έλεγχο και συνεχείς βομβαρδισμούς του Ιράκ για να μην ξαναβρεί τη δύναμή του.

Αναφέρουμε τα έξοδα του Πολέμου του Κόλπου 1990-1991 και ποιος πλήρωσε, και θα καταλάβουμε. Οι ΗΠΑ ξόδεψαν 39,1 δισ. δολάρια και εισέπραξαν 53,5 δισ. δολ. Η Βρετανία πλήρωσε 4 δισ. δολ. και εισέπραξε 4,3 δισ. δολ. Η Γαλλία ξόδεψε 1,2 δισ. δολ. και εισέπραξε 1,4 δισ. Η Σαουδική Αραβία πλήρωσε 43 δισ. δολ., το Κουβέιτ 13,3 δισ. δολ., η Ιαπωνία 11 δισ. δολ., η Γερμανία 9,5 δισ. δολ. (ΕΝΟΤΗΤΑ 74 Μάιος 1991).

Ουσιαστικά ήταν μια ήττα του αμερικανικού καπιταλισμού απέναντι στους πετρελαιοπαραγωγούς καπιταλιστές. Δεν μπόρεσαν να θέσουν υπό τον άμεσο έλεγχό τους τις πετρελαιοπηγές του Ιράκ. Και προ παντός δεν μπόρεσαν να βάλουν στο χέρι τα απέραντα αποθέματα της περιοχής της Μοσούλης στο βόρειο Ιράκ, όπου και οι Κούρδοι της χώρας.

Έτσι παρέμεινε η απειλή. Εισέπραξαν βέβαια οι Αμερικανοί τα έξοδα του πολέμου, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ. Στο επεισόδιο του Αφγανιστάν, όμως, δεν συμμετέχουν η Σαουδική Αραβία και τα κράτη της Χερσονήσου, επομένως δεν πληρώνουν. Και μάλλον το ίδιο συμβαίνει με την Ιαπωνία και τη Γερμανία.

Αλλά ο έλεγχος έμεινε στους Σαουδάραβες και τα κράτη του Κόλπου. Ηταν η πρώτη μεγάλη ήττα του πολέμου. Οι ηχηρές καυχησιολογίες δεν μπορούν να κρύψουν το γεγονός της απομάκρυνσης, ακόμα μια φορά, από τις πηγές πετρελαίου. Το πρόβλημα παρέμεινε και μάλιστα χειρότερο, αφού οι ανάγκες των ΗΠΑ και των δυτικών συμμάχων τους, αυξάνονται καθημερινά. Δεν μπορούν να απαλλαγούν από τον καταναλωτισμό που επέβαλε το σύγχρονο νεο-φιλελεύθερο καπιταλιστικό καθεστώς.

Σαουδική Αραβία: Ο μεγάλος ασθενής

Όλος αυτός ο πόλεμος είναι πόλεμος πλουσίων, που ακόμη μια φορά υφίστανται και πληρώνουν οι φτωχοί. Συγκεκριμένα, αυτή τη φορά έχουν σειρά οι πάμπτωχοι Αφγανοί. Χτυπούν τις καλύβες τους και συνεχώς οι Αμερικανοί απαγγέλλουν ότι «διατηρούν το δικαίωμα να χτυπήσουν στόχους, όπου θεωρούν ότι απειλούνται από την τρομοκρατία. Και σε άλλες χώρες». Τα «λεν στην πεθερά για να τ’ ακούει η νύφη». Κυρίως η Σαουδική Αραβία, η οποία είχε αναγνωρίσει το καθεστώς των Ταλιμπάν και το βοηθούσε. Τις ημέρες που άρχισε η εκστρατεία στο Αφγανιστάν, στη «φίλη» Σαουδική Αραβία έκλεισε η αμερικανική πρεσβεία στην πρωτεύουσα και ακόμα δυο κύρια προξενεία στη χώρα.

H Σαουδική Αραβία το 1991 είχε περίπου 15.000 δολάρια κατά κεφαλήν εισόδημα το χρόνο. Μετά τον πόλεμο του Κόλπου άρχισε η πτώση και το 2000 έφθανε τα 11.050.

Μετά το 1991 ανέβηκε σοβαρά το δημόσιο χρέος. Οι σπατάλες της βασιλικής οικογένειας και οι πληρωμές στους Αμερικανούς για τον πόλεμο του Κόλπου χρεοκόπησαν την πάμπλουτη χώρα. Ιδιαίτερα μια χώρα νέων ανθρώπων όπου το 50% του πληθυσμού των 22 εκατομμυρίων κατοίκων είναι κάτω των 18 ετών. Ομως η χώρα διοικείται από μια βασιλική γεροντοκρατία για την οποία πολλοί, ακόμα και από την ανώτερη τάξη, είναι δυσαρεστημένοι.

Η Σαουδική Αραβία έστειλε με τον πρίγκιπα Αλ Βαλίντ μια επιταγή δέκα εκατομμυρίων δολαρίων για το ταμείο ενίσχυσης των θυμάτων του Μανχάταν.

Ομως ο πρίγκιπας δήλωσε μεταξύ άλλων ότι θα πρέπει οι ΗΠΑ να αντλήσουν μερικά μαθήματα, «να σκεφθούν για τα κίνητρα των τρομοκρατών και να αναθεωρήσουν την πολιτική τους στη Μέση Ανατολή, όπου σφαγιάζονται οι αδελφοί Παλαιστίνιοι από τους Ισραηλινούς, μέσα σε γενική αδιαφορία». Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης του επέστρεψε την επιταγή.

Η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε την επίσκεψη του ιέρακα ακολούθου της αμερικανικής πολιτικής Τόνι Μπλερ, πρωθυπουργού της Μ. Βρετανίας, ο οποίος έκανε περιοδεία στις χώρες της περιοχής, στην αρχή του πολέμου.

Ο,τι αποτέλεσμα και αν έχει ο πόλεμος του Αφγανιστάν, να περιμένουμε την επόμενη κρίση, πάλι στην περιοχή και μάλλον στη Σαουδική Αραβία. Ενα καθεστώς γεροντοκρατίας με βασιλεία 79 ετών που δύσκολα στέκεται. Τα εθνικά στοιχεία της αστικής τάξης, στηριζόμενα και στην ισλαμική θρησκεία, κάποια στιγμή θα εκδηλωθούν, με τάσεις ανεξαρτησίας της χώρας από τη δυτική εξάρτηση. Το καθεστώς συνέλαβε ήδη, μετά το Μανχάταν, 100 «Αφγανούς», όπως αποκαλούνται αυτοί που πολέμησαν στο Αφγανιστάν κατά των Ρώσων και θεωρούνται φίλοι των Ταλιμπάν. Παρά το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία ενίσχυσε με όλα τα μέσα το καθεστώς των Ταλιμπάν, όμως από το 1998 οι σχέσεις τους πέρασαν σε μια περίοδο έντασης.

Όλη η περιοχή της αραβικής χερσονήσου, όπου Σαουδική Αραβία και πετρελαϊκά κράτη μέχρι το Αφγανιστάν, αποτελεί μια τεράστια σαν τεκτονική πλάκα, που σείεται. Σήμερα συγκλονίζεται το Αφγανιστάν, αύριο οι άλλες χώρες της περιοχής. Πρόκειται για τους πολέμους και αναταραχές του πετρελαίου. Η έλλειψή του από τα δυτικά καπιταλιστικά κράτη, δημιουργεί συγκρούσεις, αντιφάσεις, αντιπαραθέσεις παντός είδους.

Οι χώρες της περιοχής

Δίνουμε παρακάτω μερικούς αριθμούς για την οικονομική κατάσταση των πετρελαιοπαραγωγών κρατών της αραβικής χερσονήσου. Σημειώνουμε τις μεγάλες στρατιωτικές δαπάνες που δεν δικαιολογούνται. Συνήθως, έλεγαν ότι αγοράζουν για να διευκολύνουν τις ΗΠΑ που αναζητούν έσοδα. Όμως υπάρχει και κάτι άλλο που φαίνεται δύσκολο να εξηγηθεί. Οι Ταλιμπάν του Αφγανιστάν έχουν πολλά όπλα και μερικά τελευταίας τεχνολογίας. Πού τα βρήκαν; Όσο ήταν εναντίον των Ρώσων, όσο διατηρούσαν τον αναχρονιστικό φονταμενταλισμό τους οι Ταλιμπάν δεν ενοχλούσαν τις υποτιθέμενα προοδευτικές ΗΠΑ. Όταν έγιναν έδαφος εθνικής αντιπαράθεσης με τους Αμερικανούς, τότε θυμήθηκαν γυναίκες, τσαντόρ, Ισλάμ και άλλα τέτοια. Επομένως και αν ακόμα εξοπλιζόντουσαν από τα άλλα κράτη, εκτός αυτών που τους χορηγούσαν οι ΗΠΑ, δεν έλεγαν κουβέντα. Απλά πουλούσαν όπλα.

Χώρα Πληθυσμός ΑΕΠ (κατά κεφαλήν σε δολ.) Στρατιωτικές δαπάνες (ποσοστό επί ΑΕΠ)
Σ. Αραβία 21.500.000 10.300 13,50%
Κουβέιτ 2.000.000 22.300 11,60%
Μπαχρέιν 629.000 13.200 11,60%
Ην. Αραβικά Εμιράτα 2.350.000 24.000 4,80%
Κατάρ 723.000 16.700 4,40%
Ομάν 2.500.000 8.000 16,70%
Ενδεικτικά αναφέρουμε και μερικών άλλων χωρών
ΗΠΑ 273.000.000 30.200 3,80%
Ισραήλ 5.750.000 17.500 9,60%
Ελλάδα 10.700.000 13.000 5,50%
Κύπρος 754.000 15.000 5,80%
Τουρκία 65.000.000 6.100 4,00%
Βρετανία 59.200.000 21.200 3%
Γερμανία 82.100.000 20.800 1,90%
Γαλλία 59.000.000 22.700 3,10%
(ALMANAC USA 2000 σελ. 165, 167-339)

Μια έκπληξη: οι άλλες ειδήσεις

Από τον πόλεμο του Κόλπου κατά του Ιράκ το 1991 κάτι άλλαξε και στον τομέα των ειδήσεων. Θυμόμαστε ότι εκείνον τον καιρό επικρατούσε αποκλειστικά το αμερικανικό πρακτορείο CNN. Όλες οι πληροφορίες μετεδίδοντο μέσω αυτού του φίλτρου της αμερικανικής ηγεσίας. Η ελευθερία του Τύπου είχε βέβαια κάπου ξεχαστεί σε κάποιο ράφι.

Ουσιαστικά, οι δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο είχαν μεταβληθεί σε καθημερινούς ακροατές των ανακοινώσεων του CNN. Είχαν χάσει την πρωτοβουλία οποιασδήποτε έρευνας και μετάδοσης ειδήσεων, πολιτικών και στρατιωτικών.
Στο σημερινό επεισόδιο του πολέμου στο Αφγανιστάν, υπάρχει και ένα δεύτερο πρακτορείο ειδήσεων. Μεταδίδει χωρίς να ζητήσει άδεια από κανένα CNN. Πρόκειται για το Αλ Τζαζίρα που σημαίνει Το Νησί, και εδρεύει στη Ντόχα, πρωτεύουσα του Κατάρ. Είναι ιδιοκτησία του βασιλιά του Κατάρ Αλ Χαμάντ Μπεν Χαλιφά Αλ Τανί.

Ιδρύθηκε το 1996 με πολλά χρήματα και έχει στρατολογήσει πολλούς καλούς δημοσιογράφους από αραβικές χώρες, αλλά και Ευρωπαίους. Μόνο στη Ντόχα, βρίσκονται περίπου 50. Απολαμβάνει μεγάλης ακροαματικότητας σε όλο τον αραβικό κόσμο, αλλά, αναγκαστικά, και σε όλο τον υπόλοιπο, αφού είναι το μόνο που έχει ανταποκριτές δίπλα στον Μπιν Λάντεν. Την ημέρα της επίθεσης των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, την 7η Οκτωβρίου 2001, μετέδωσε τις πρώτες ειδήσεις. Εβγαλε στον αέρα για όλο τον κόσμο το διάγγελμα του Μπιν Λάντεν, τον οποίο αποκαλεί Σαουδάραβα αντιφρονούντα. Ακόμα και το CNN αναγκάστηκε να πάρει τα μηνύματα από το πρακτορείο Αλ Τζαζίρα.

Σημειώνουμε ότι το Κατάρ είναι μια χερσόνησος στην ανατολική Σαουδαραβία. Πρώην αγγλική αποικία, εγινε ανεξάρτητο κράτος το 1971, με επικεφαλής βασιλιά. Εχει έκταση 11.437 τετρ. Χιλιόμετρα και περίπου 600.000 κατοίκους. Είναι άγονη περιοχή, αλλά πολύ πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου, από τα πλουσιότερα κράτη του κόσμου. Το 1995 ο σημερινός βασιλιάς και ιδιοκτήτης του πρακτορείου ανέτρεψε τον πατέρα του και πήρε την εξουσία. Κατά κεφαλήν εισόδημα 16.700 δολ. ετησίως. Το Κατάρ είναι μια χώρα πλούσια, με μεγάλους καπιταλιστές. Οι πετρελαιοπαραγωγοί του, όπως και των άλλων κρατών της περιοχής, οι οποίοι διαθέτουν τεράστια αποθέματα κεφαλαίων, έχουν εξελιχθεί και σε επενδυτές σε πολλές άλλες χώρες, ακόμα και τις ΗΠΑ.

Ο Μπιν Λάντεν

Δυο λόγια για τη δημιουργία του προσώπου του Μπιν Λάντεν. Η όλη δαιμονοποίηση των δυτικών μέσων ενημέρωσης, όλων των ειδών, δεν είχε καμιά επίδραση στις αραβικές και ισλαμικές χώρες. Εξακολουθούν να τον αναφέρουν ως «αντιφρονούντα Αραβα». Είναι χαρακτηριστικό ότι κανείς από τους ηγέτες κρατών, πολιτικής, θρησκείας, δεν έχει καταδικάσει προσωπικά τον Μπιν Λάντεν, ακόμα και οι πιο υποταγμένοι στους Αμερικανούς. Φυλάγονται, αλλά και υπολογίζουν ότι τίποτε δεν ξέρεις τι μπορεί να γίνει στο μέλλον.

Ο Μπιν Λάντεν εναντίον του οποίου μάχονται οι Αμερικανοί, δεν είναι παιδί κάποιας λαϊκής απελευθερωτικής επανάστασης. Υποστήριξε από την αρχή έναν ακραίο μουσουλμανισμό, τον οποίο δεν ασπάζονται οι μεγαλες ομάδες των μουσουλμάνων. Παιδί από τα πιο εκλεκτά της σαουδαραβικής αστικής τάξης, εκφράζει τις ακραίες εκείνες ομάδες των πλουσίων Αράβων των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, που θέλουν να σπάσουν με την υποταγή στην αμερικανική κυριαρχία. Αποκαλείται «αντιφρονών Αραβας» από τον Αλ Τζαζίρα. Ούτε μοναδικό φαινόμενο είναι. Βρίσκει υποστήριξη στους κύκλους του και αντλεί, όπως φαίνεται, τα αναγκαία πλούσια μέσα για τις πράξεις του. Αν έχει συμπάθειες σε ευρύτερες, ίσως, ισλαμικές ομάδες είναι επειδή σήκωσε κεφάλι στους πρώην Αμερικανούς μέντορές του. Το τραγικό είναι ότι την έμμεση αντίθεση Αράβων πετρελαιοπαραγωγών και αδηφάγων πετρελαίου Αμερικανών, πληρώνουν οι πάμπτωχοι Αφγανοί, οι οποίοι στο τέλος μάχονται για τη χώρα τους και την ύπαρξή τους σ’ αυτή την επιδρομή.

Αν ο Μπιν Λάντεν τη γλιτώσει σ’ αυτόν τον πόλεμο, μπορεί αύριο να είναι συνομιλητής με τις ΗΠΑ, Βρετανία και άλλους, όπως πολλές φορές συνέβη με άλλους σφοδρούς αντιπάλους. Εξαρτάται σε ποια θέση θα βρίσκεται, στη Σαουδική Αραβία ή αλλού.

Ο πόλεμος παράγει και ανατροπές

Όπως και άλλοι προηγούμενοι καπιταλιστικοί πόλεμοι, έτσι κι αυτός του Αφγανιστάν, δημιουργεί αντιδράσεις. Στις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τις δυτικές χώρες, την Ασία, σε πολλές χώρες και περιοχές, ένα μεγάλο αντιπολεμικό κίνημα γεννήθηκε. Ήρθε σαν συνέπεια των κοινωνικών, πολυάνθρωπων εξεγέρσεων κατά των καπιταλιστικών οργανισμών που πνίγουν τον κόσμο.

Άρχισε το κίνημα από το Σιάτλ των ΗΠΑ, το Νοέμβριο του 1999, κατά του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Απλώθηκε από τότε σε πολλές χώρες και με πολλές ευκαιρίες. Ουάσιγκτον, Νίκαια, Πράγα, η μεγαλειώδης Γένοβα στις 22 Ιουλίου 2001, με 300.000 διαδηλωτές.

Βασισμένο σ’ αυτή την πρόσφατη, αλλά πλούσια παράδοση, το αντιπολεμικό κίνημα απλώνεται σε πολλές χώρες. Χαρακτηριστικό είναι ότι το αντιπολεμικό, αυτή τη φορά, συνδυάζεται και με το αντικαπιταλιστικό. Σιγά σιγά προσδιορίζεται ο πραγματικός στόχος του κινήματος των εργαζομένων, του γενικότερου κοινωνικού κινήματος. Έχουμε μπει, πράγματι, σε μια πολύ ενδιαφέρουσα περίοδο.

Δημήτρης Λιβιεράτος


Σπάρτακος 62, Νοέμβρης 2001

Σπάρτακος αρχείο



https://tpt4.org/?p=2637

There is one comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s